ﺣﮑﻢ ﺗﻮﻫﯿﻦ ﻭ ﺍﻫﺎﻧﺖ ﺑﻪ خداوند و ﺷﺨﺼﯿﺖ ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ ﺻﻠﯽ ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﻭﺳﻠﻢ ﻭ ﻣﺠﺎﺯﺍﺕ ﺁﻥ ﭼﯿﺴﺖ؟ این عمل ﮐﻔﺮ ﻭ ﺍﺭﺗﺪﺍﺩ ﺍﺳﺖ، ﯾﻌﻨﯽ ﻣﺴﻠﻤﺎن ﮐﺎﻓﺮ ﻣﯽﮔﺮﺩﺩ ﻭ ﻣﺮﺗﺪ ﺗﻠﻘﯽ ﻣﯽﺷﻮﺩ. منافقان میترسد که مبادا سوره ای بر (علیه) آنان نازل شود، وبه آنها از آنچه درون دلهایشان (نهفته) است، آگاه سازد، بگو: «استهزا کنید، بیگمان خداوند، آنچه را که از آن میترسید، آشکار میسازد». و (ای پیامبر!) اگر از آنها بپرسی: (« چرا چنین کردهاید؟»). گویند: «ما حرف میشدیم (شوخی و) بازی میکردیم» بگو: «آیا خدا وآیات او و پیامبرش را مسخره میکردید». عذر نیاورید، به راستی که شما پس از ایمان (آوردن) تان کافر شدهاید، اگر گروهی از شما را (بخاطر توبه) ببخشیم، گروه دیگری را عذاب خواهیم کرد، زیرا که مجرم بودند. (34/35/36سوره توبه) ﭘﺲ ﺍﮔﺮ ﺍﺳﺘﻬﺰﺍﺀ ﺑﻪ ﺧﺪﺍ ﻭ ﺭﺳﻮﻟﺶ ﮐﻔﺮ ﺑﺎﺷﺪ، ﺑﻪ ﻃﺮﯾﻖ ﺍﻭﻻ ﺩﺷﻨﺎﻡ ﺩﺍﺩﻥ ﻭ ﺗﻮﻫﯿﻦ ﺑﻪ ﺧﺪﺍ ﻭ ﺭﺳﻮﻝ ﺧﺪﺍ ﺻﻠﯽ ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﻭﺳﻠﻢ ﮐﻔﺮ ﺍﺳﺖ ﻭ ﺑﺎﺯ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﺪ: وکسانی که رسول خدا را آزار می دهند، برایشان عذاب درد ناکی است. (61 سوره توبه) ﻭ ﺍﯾﻦ ﺁﯾﻪ ﻫﺸﺪﺍﺭﯼ ﺍﺳﺖ ﺑﺮﺍﯼ ﺩﺷﻨﺎﻡ ﻭ ﺗﻮﻫﯿﻦ ﮐﻨﻨﺪﻩﻫﺎ ﺑﻪ ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ ﺧﺪﺍ ﺻﻠﯽ ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﻭﺳﻠﻢ ، ﮐﻪ ﻋﺬﺍﺏ ﺳﺨﺖ ﺍﻟﻬﯽ ﺩﺭ ﺍﻧﺘﻈﺎﺭﺷﺎﻥ ﻫﺴﺖ، ﻭ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺁﯾﺎﺕ ﻗﺮﺁﻥ ﮐﺴﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺧﺪﺍﯼ ﻣﺘﻌﺎﻝ ﯾﺎ ﭘﯿﺎﻣﺒﺮﺵ ﺻﻠﯽ ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﻭﺳﻠﻢ ﻭ ﯾﺎ ﻫﺮ ﮐﺪﺍﻡ ﺍﺯ ﺍﻧﺒﯿﺎﺀ ﺍﻟﻬﯽ ﺩﺷﻨﺎﻡ ﺩﻫﺪ ﯾﺎ ﻭﯼ ﺭﺍ ﻣﻮﺭﺩ ﺍﻫﺎﻧﺖ ﻭ ﻧﺎﺳﺰﺍﮔﻮﯾﯽ ﻗﺮﺍﺭ ﺩﻫﺪ ﮐﺎﻓﺮ ﻭ ﻣﺮﺗﺪ ﻣﯽﮔﺮﺩﺩ، ﻭ ﺣﮑﻢ ﺍﺭﺗﺪﺍﺩ ﺩﺭ ﺩﯾﻦ ﮐﺸﺘﻦ ﺍﺳﺖ، ﺑﻪ ﺩﻟﯿﻞ ﺣﺪﯾﺚ ﺻﺤﯿﺢ ﺯﯾﺮ ﮐﻪ ﺭﺳﻮﻝ ﺧﺪﺍ ﺻﻠﯽ ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﻭﺳﻠﻢ ﻓﺮﻣﻮﺩﻧﺪ: ﻣَﻦْ ﺑَﺪَّﻝَ ﺩﯾﻨﻪُ ﻓَﺎﻗْﺘُﻠُﻮﻩُ «ﺑﺨﺎﺭﯼ» یعنی : ﮐﺴﯽ ﮐﻪ ﺩﯾﻨﺶ ﺭﺍ تغییر ﺩﺍﺩ (ﻣﺮﺗﺪ ﮔﺸﺖ) ﺍﻭ ﺭﺍ ﺑﮑﺸﯿﺪ. ﻭ ﺗﻤﺎﻡ ﻋﻠﻤﺎﯼ ﺍﺳﻼﻡ، ﺍﺟﻤﺎﻉ ﻭ ﺍﺗﻔﺎﻕ ﻧﻈﺮ ﺩﺍﺭﻧﺪ که چنین شخصی ﮐﺎﻓﺮ ﺍﺳﺖ ﻭ ﮐﺸﺘﻨﺶ ﻭﺍﺟﺐ ﺍﺳﺖ، ﻭ ﺍﯾﻦ ﺍﺟﻤﺎﻉ ﺭﺍ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺍﻫﻞ ﻋﻠﻢ ﺍﺯ ﺟﻤﻠﻪ ﺇﺳﺤﺎﻕ ﺑﻦ ﺭﺍﻫﻮﯾﻪ ﻭﺍﺑﻦ ﺍﻟﻤﻨﺬﺭ ﻭ ﻗﺎﺿﯽ ﻋﯿﺎﺽ ﻭﺧﻄﺎﺑﯽ ﻧﻘﻞ ﮐﺮﺩﻩ ﺍﻧﺪ. ﺍﻣﺎﻡ ﺍﺑﻦ ﻣﻨﺬﺭ ﮔﻔﺘﻪ: ﻋﺎﻣﻪﯼ ﺍﻫﻞ ﻋﻠﻢ ﺍﺟﻤﺎﻉ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﻫﺮﮐﺴﯽ ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ ﺻﻠﯽ ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﻭﺳﻠﻢ ﺭﺍ ﺩﺷﻨﺎﻡ ﺩﻫﺪ ﻗﺘﻞ ﺍﻭ ﻭﺍﺟﺐ ﻣﯽﺷﻮﺩ. ﻋﻠﯽ ﺭﺿﯽ ﺍﻟﻠﻪ : ﺃَﻥَّ ﯾَﻬُﻮﺩِﯾَّﺔً ﮐَﺎﻧَﺖْ ﺗَﺸْﺘُﻢُ ﺍﻟﻨَّﺒِﯽَّ ﺻَﻠَّﯽ ﺍﻟﻠَّﻪُ ﻋَﻠَﯿْﻪِ ﻭَﺳَﻠَّﻢَ ﻭَﺗَﻘَﻊُ ﻓِﯿﻪِ، ﻓَﺨَﻨَﻘَﻬَﺎ ﺭَﺟُﻞٌ ﺣَﺘَّﯽ ﻣَﺎﺗَﺖْ، ﻓَﺄَﺑْﻄَﻞَ ﺭَﺳُﻮﻝُ ﺍﻟﻠَّﻪِ ﺻَﻠَّﯽ ﺍﻟﻠَّﻪُ ﻋَﻠَﯿْﻪِ ﻭَﺳَﻠَّﻢَ ﺩَﻣَﻬَﺎ. (ﺃﺑﻮﺩﺍﻭﺩ4362) ﯾﻌﻨﯽ : ﯾﮏ ﺯﻥ ﯾﻬﻮﺩﯼ ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ ﺻﻠﯽ ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﻭﺳﻠﻢ ﺭﺍ ﺩﺷﻨﺎﻡ ﻣﯽ ﺩﺍﺩ، ﻣﺮﺩﯼ ﻧﯿﺰ ﮔﻠﻮﯾﺶ ﺭﺍ ﮔﺮﻓﺖ ﺗﺎ ﺁﻧﮑﻪ ﺧﻔﻪ ﺷﺪ، (ﺧﺒﺮ ﺑﻪ ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ ﺻﻠﯽ ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﻭﺳﻠﻢ ﺭﺳﯿﺪ) ﻭ ﺭﺳﻮﻝ ﺧﺪﺍ ﺻﻠﯽ ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﻭﺳﻠﻢ ﺧﻮﻥ ﺁﻥ ﺯﻥ ﺭﺍ ﺣﻼﻝ ﺍﻋﻼﻡ ﮐﺮﺩ. ﻭ ﺍﺯ ﺍﺑﻦ ﻋﺒﺎﺱ ﺭﻭﺍﯾﺖ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﮔﻔﺖ:ﺃَﻥَّ ﺃَﻋَﻤَﯽ ﮐَﺎﻧَﺖْ ﻟَﻪُ ﺃُﻡ ﻭَﻟَﺪٍ ﺗَﺸْﺘُﻢُ ﺍﻟﻨّﺒﯽ ﺻﻠﯽ ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﻭﺁﻟﻪ ﻭﺳﻠﻢ ﻭَﺗَﻘَﻊُ ﻓِﯿﻪِ ﻓَﯿَﻨْﻬَﺎﻫَﺎ ﻓَﻼ ﺗَﻨْﺘَﻬﯽ ﻓَﻠَﻤّﺎ ﮐﺎﻥَ ﻟَﯿْﻠَﺔٍ ﺃَﺧَﺬَ ﺍﻟﻤِﻌْﻮَﻝَ ﻓَﺠَﻌَﻠَﻪُ ﻓﯽ ﺑَﻄْﻨِﻬَﺎ ﻭﺍﺗّﮑﺄَ ﻋَﻠَﯿْﻬَﺎ ﻓَﻘَﺘَﻠَﻬَﺎ ﻓَﺒَﻠَﻎَ ﺫﻟﮏ ﺍﻟﻨّﺒﯽَّ ﺻﻠﯽ ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﻭﺁﻟﻪ ﻭﺳﻠﻢ ﻓَﻘَﺎﻝَ : ﺃﻻ ﺍﺷْﻬَﺪُﻭﺍ ﻓَﺈﻥَّ ﺩﻣَﻬَﺎ ﻫَﺪَﺭٌ (ﺭَﻭَﺍﻩُ ﺃَﺑُﻮ ﺩَﺍﻭُﺩَ ﻭَﺭُﻭَﺍﺗُﻪُ ﺛِﻘﺎﺕٌ) ﯾﻌﻨﯽ : ﻓﺮﺩ ﮐﻮﺭﯼ ﺍﻡ ﻭﻟﺪﯼ ﺩﺍﺷﺖ ﮐﻪ ﺭﺳﻮﻝ ﺧﺪﺍ ﺻﻠﯽ ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﻭ ﺳﻠﻢ ﺭﺍ ﺩﺷﻨﺎﻡ ﻭ ﻧﺎﺳﺰﺍ ﻣﯽﮔﻔﺖ، ﻭﯼ ﺍﻭ ﺭﺍ ﻣﻨﻊ ﻣﯽﮐﺮﺩ، ﺍﻣﺎ ﺍﻭ ﺑﺎﺯ ﻧﻤﯽﺁﻣﺪ، ﯾﮏ ﺷﺒﯽ ﮐﻠﻨﮕﯽ ﺑﺮدﺍﺷﺖ، ﺑﺮ ﺷﮑﻤﺶ ﮔﺬﺍﺷﺖ ﻭ ﺑﺮ ﺁﻥ ﻓﺸﺎﺭ ﺁﻭﺭﺩ؛ ﺗﺎ ﺍﻭ ﺭﺍ ﮐﺸﺖ، ﺍﯾﻦ ﺧﺒﺮ ﺑﻪ ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ ﺻﻠﯽ ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﻭﺁﻟﻪ ﻭﺳﻠﻢ ﺭﺳﯿﺪ ﻓﺮﻣﻮﺩ : ﻫﺎﻥ! ﺑﺪﺍﻧﯿﺪ ﻭ ﮔﻮﺍﻩ ﺑﺎﺷﯿﺪ ﮐﻪ ﺧﻮﻧﺶ ﻫﺪﺭ ﺍﺳﺖ. ﺣﺎﻓﻆ ﺍﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﮔﻔﺘﻪ: ﺍﺑﻮﺩﺍﻭﺩ ﺭﻭﺍﯾﺖ ﮐﺮﺩﻩ ﺍﺳﺖ ﻭ ﺭﺟﺎﻝ ﺁﻥ ﺛﻘﻪ ﺍﻧﺪ ﻭ ﻋﻼﻣﻪ ﺍﻟﺒﺎﻧﯽ ﺁﻧﺮﺍ ﺩﺭ ﺻﺤﯿﺢ ﺍﻟﻨﺴﺎﺋﯽ (4070) ﺁﻭﺭﺩﻩ ﺍﺳﺖ. ﺩﺭ ﺳﻨﻦ ﻧﺴﺎﯾﯽ ﺍﺯ ﺍﺑﯽ ﺑﺮﺯﻩ ﺍﺳﻠﻤﯽ ﺭﻭﺍﯾﺖ ﺷﺪﻩ ﮐﻪ ﮔﻔﺖ: ﺃَﻏْﻠَﻆَ ﺭَﺟُﻞٌ ﻟِﺄَﺑِﯽ ﺑَﮑْﺮٍ ﺍﻟﺼِّﺪِّﯾﻖِ ، ﻓَﻘُﻠْﺖُ : ﺃَﻗْﺘُﻠُﻪُ ؟ ﻓَﺎﻧْﺘَﻬَﺮَﻧِﯽ، ﻭَﻗَﺎﻝَ : ﻟَﯿْﺲَ ﻫَﺬَﺍ ﻟِﺄَﺣَﺪٍ ﺑَﻌْﺪَ ﺭَﺳُﻮﻝِ ﺍﻟﻠَّﻪِ ﺻَﻠَّﯽ ﺍﻟﻠَّﻪُ ﻋَﻠَﯿْﻪِ ﻭَﺳَﻠَّﻢَ .« ﺻﺤﯿﺢ ﺍﻟﻨﺴﺎﺋﯽ (3795) ﯾﻌﻨﯽ : ﻣﺮﺩﯼ ﺑﺮ ﻋﻠﯿﻪ ﺍﺑﻮﺑﮑﺮ ﺳﺨﻦ ﺯﺷﺘﯽ ﮔﻔﺖ، ﺑﻪ ﺍﺑﻮﺑﮑﺮ ﮔﻔﺘﻢ: ﺁﯾﺎ ﻭﯼ ﺭﺍ ﺑﮑﺸﻢ؟ ﺍﺑﻮﺑﮑﺮ ﻣﺮﺍ ﻧﮑﻮﻫﺶ ﮐﺮﺩ ﻭ ﮔﻔﺖ: ﮐﺸﺘﻦ (ﺑﺨﺎﻃﺮ ﺩﺷﻨﺎﻡ ﺩﺍﺩﻥ) ﻓﻘﻂ ﺩﺭ ﺣﻖ ﺭﺳﻮﻝ ﺧﺪﺍ ﺻﻠﯽ ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﻭﺳﻠﻢ ﺭﻭﺍﺳﺖ ﻭ ﺍﯾﻦ ﺣﮑﻢ ﺑﺮﺍﯼ ﺩﯾﮕﺮﺍﻥ ﺭﻭﺍ ﻧﯿﺴﺖ، ﯾﻌﻨﯽ ﺗﻨﻬﺎ ﺩﺷﻨﺎﻡ ﺩﺍﺩﻥ ﺑﻪ ﺭﺳﻮﻝ ﺧﺪﺍ ﺻﻠﯽ ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﻭﺳﻠﻢ ﻣﻮﺟﺐ ﮐﺸﺘﻦ ﺩﺷﻨﺎﻡ ﺩﻫﻨﺪﻩ ﺍﺳﺖ. ﺑﻨﺎﺑﺮﺍﯾﻦ ﺍﺧﺘﻼﻓﯽ ﻣﺎﺑﯿﻦ ﻋﻠﻤﺎﯼ ﺍﺳﻼﻡ ﺑﺮ ﺳﺮ ﮐﺸﺘﻦ ﺩﺷﻨﺎﻡ ﺩﻫﻨﺪﻩ خداوند و ﺭﺳﻮلش ﻭﺟﻮﺩ ﻧﺪﺍﺭﺩ، ﺗﻨﻬﺎ ﺍﺧﺘﻼﻓﯽ ﮐﻪ ﻫﺴﺖ ﺍﯾﻨﺴﺖ ﮐﻪ : ﺍﮔﺮ ﻓﺮﺩ ﺩﺷﻨﺎﻡ ﺩﻫﻨﺪﻩ ﺗﻮﺑﻪ ﮐﻨﺪ، ﺁﯾﺎ ﺗﻮﺑﻪ ﺍﻭ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﺳﺎﻗﻂ ﺷﺪﻥ ﺣﺪ ﮐﺸﺘﻦ ﺑﺮ ﻭﯼ ﻣﯽﺷﻮﺩ ﯾﺎ ﺧﯿﺮ؟ ﺍﻣﺎﻡ ﻣﺎﻟﮏ ﻭ ﺍﺣﻤﺪ ﻓﺮﻣﻮﺩﻧﺪ: ﺍﮔﺮ ﺩﺷﻨﺎﻡ ﺩﻫﻨﺪﻩ ﺣﺘﯽ ﺗﻮﺑﻪ ﻫﻢ ﮐﻨﺪ، ﺑﺎﺯ ﮐﺸﺘﻪ ﻣﯽﺷﻮﺩ، ﭼﺮﺍ ﮐﻪ ﺩﺷﻨﺎﻡ ﺑﻪ ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ ﺻﻠﯽ ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﻭﺳﻠﻢ ﺩﺭ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﭘﺎﯾﻤﺎﻝ ﮐﺮﺩﻥ ﺣﻖ ﺧﺪﺍ ﻭ ﺣﻖ ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ ﺻﻠﯽ ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﻭﺳﻠﻢ ﺍﺳﺖ، ﺣﻖ ﺧﺪﺍ ﺍﺯ ﺁﻥ ﺟﻬﺖ ﭘﺎﯾﻤﺎﻝ ﺷﺪﻩ ﮐﻪ ﺑﺎ ﺍﻫﺎﻧﺖ ﺑﻪ ﭘﯿﺎﻣﺒﺮﺵ ﺩﺭ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺑﻪ ﺩﯾﻦ ﻭ ﻗﺮﺁﻥ ﮐﻼﻡ ﺍﻭ ﺍﻫﺎﻧﺖ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ، ﻭ ﺣﻖ ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ ﺻﻠﯽ ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﻭﺳﻠﻢ ﺑﺨﺎﻃﺮ ﺍﺳﺎﺋﻪ ﺍﺩﺏ ﻭ ﺗﺤﻘﯿﺮ ﭘﺎﯾﻤﺎﻝ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ، ﻭ ﺩﺭ ﺷﺮﯾﻌﺖ ﻭﺍﺭﺩ ﺷﺪﻩ ﮐﻪ ﺍﮔﺮ ﻋﻘﻮﺑﺘﯽ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﻪ ﺣﻖ ﺍﻟﻠﻪ ﻭ ﺣﻖ ﺍﻟﻨﺎﺱ (ﺑﺎﻫﻢ) ﺑﺎﺷﺪ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻋﻘﻮﺑﺖ ﺭﺍﻫﺰﻧﯽ، ﺑﺎ ﺗﻮﺑﻪ ﮐﺮﺩﻥ ﺳﺎﻗﻂ ﻧﺨﻮﺍﻫﺪ ﺷﺪ، ﻭ ﻋﻘﻮﺑﺖ ﺑﺮ ﺭﺍﻫﺰﻥ ﺟﺎﺭﯼ ﺧﻮﺍﻫﺪ ﺷﺪ، ﺩﺭ ﺍﯾﻨﺠﺎ ﻫﻢ ﺩﺷﻨﺎﻡ ﺩﻫﻨﺪﻩ ﺣﻖ ﺧﺪﺍ ﻭ ﭘﯿﺎﻣﺒﺮﺵ ﺭﺍ ﭘﺎﯾﻤﺎﻝ ﮐﺮﺩﻩ ﻭ ﺍﮔﺮ ﺗﻮﺑﻪ ﻫﻢ ﺑﮑﻨﺪ ﺗﻨﻬﺎ ﺣﻖ ﺧﺪﺍﯼ ﻣﺘﻌﺎﻝ ﺍﺩﺍﺀ ﺧﻮﺍﻫﺪ ﺷﺪ، ﺍﻣﺎ ﺣﻖ ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ ﺻﻠﯽ ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﻭﺳﻠﻢ ﺑﺠﺎﯼ ﺧﻮﺩ ﻣﯽﻣﺎﻧﺪ ﻭ ﭼﻮﻥ ﺍﯾﺸﺎﻥ ﺩﺭ ﻣﯿﺎﻥ ﻣﺎ ﻧﯿﺴﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺍﺯ ﺣﻖ ﺧﻮﺩ ﺑﮕﺬﺭﻧﺪ، ﻟﺬﺍ ﮐﺴﯽ ﺣﻖ ﻧﺪﺍﺭﺩ ﺑﺠﺎﯼ ﺍﯾﺸﺎﻥ ﺗﺼﻤﯿﻢ ﺑﮕﯿﺮﺩ ﻭ ﻓﺮﺩ ﺩﺷﻨﺎﻡ ﺩﻫﻨﺪﻩ ﺭﺍ ﻣﻮﺭﺩ ﻋﻔﻮ ﻗﺮﺍﺭ ﺩﻫﺪ، ﺍﺯ ﺍﯾﻨﺮﻭ ﺩﺷﻨﺎﻡ ﺩﻫﻨﺪﻩ ﺑﺎﯾﺴﺘﯽ ﺣﺘﻤﺎ ﮐﺸﺘﻪ ﺷﻮﺩ. ﺍﮔﺮ ﮐﺴﯽ ﺑﮕﻮﯾﺪ : ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ ﺻﻠﯽ ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﻭﺳﻠﻢ ﺩﺭ ﺯﻣﺎﻥ ﺣﯿﺎﺗﺸﺎﻥ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﺯﯾﺎﺩﯼ ﺭﺍ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺍﯾﺸﺎﻥ ﺩﺷﻨﺎﻡ ﺩﺍﺩﻩ ﺑﻮﺩﻥ ﺭﺍ ﻣﻮﺭﺩ ﻋﻔﻮ ﻗﺮﺍﺭ ﺩﺍﺩ، ﭼﺮﺍ ﻣﺎ ﻫﻢ ﺩﺷﻨﺎﻡ ﺩﻫﻨﺪﻩ ﺭﺍ ﻣﻮﺭﺩ ﻋﻔﻮ ﻗﺮﺍﺭ ﻧﺪﻫﯿﻢ؟ ﺷﯿﺦ ﺍﻻﺳﻼﻡ ﺍﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﭘﺎﺳﺦ ﺍﯾﻦ ﺳﻮﺍﻝ ﺭﺍ ﭼﻨﯿﻦ ﻣﯽﺩﻫﺪ: ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ ﺻﻠﯽ ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﻭﺳﻠﻢ ﮔﺎﻫﯽ ﺩﺷﻨﺎﻡ ﺩﻫﻨﺪﻩ ﺧﻮﯾﺶ ﺭﺍ ﻣﻮﺭﺩ ﻋﻔﻮ ﻗﺮﺍﺭ ﻣﯽﺩﺍﺩ، ﻭ ﮔﺎﻫﯽ ﺍﮔﺮ ﻣﺼﻠﺤﺘﯽ ﺩﺭ ﺁﻥ ﻣﯽﺩﯾﺪﻧﺪ (ﺍﺯ ﺍﻭ ﻧﻤﯽﮔﺬﺷﺖ) ﻭ ﺍﻣﺮ ﺑﻪ ﮐﺸﺘﻨﺶ ﻣﯽﺩﺍﺩ، ﻭﻟﯽ ﺍﮐﻨﻮﻥ ﻋﻔﻮ ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ ﺻﻠﯽ ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﻭﺳﻠﻢ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺩﺷﻨﺎﻡ ﺩﻫﻨﺪﻩ ﻧﺎﻣﻤﮑﻦ ﺍﺳﺖ ﺯﯾﺮﺍ ﺍﯾﺸﺎﻥ ﻭﻓﺎﺕ ﮐﺮﺩﻧﺪ، ﺑﻨﺎﺑﺮﺍﯾﻦ ﮐﺸﺘﻦ ﺩﺷﻨﺎﻡ ﺩﻫﻨﺪﻩ ﺑﻌﻨﻮﺍﻥ ﺣﻖ ﻣﺤﺾ ﺍﻟﻠﻪ ﻭ ﭘﯿﺎﻣﺒﺮﺵ ﻭ ﻣﻮﻣﻨﯿﻦ ﺑﺎﻗﯽ ﻣﯽﻣﺎﻧﺪ ﻭ ﺍﺯ ﺍﻭ ﮔﺬﺷﺖ ﻧﻤﯽﺷﻮﺩ ﻭ ﺣﺪ (ﮐﺸﺘﻦ) ﺑﺮ ﺍﻭ ﺍﻗﺎﻣﻪ ﺧﻮﺍﻫﺪ ﺷﺪ. (ﺍﻟﺼﺎﺭﻡ ﺍﻟﻤﺴﻠﻮﻝ 2/438) ﻭ ﻣﺴﺌﻠﻪﺍﯼ ﮐﻪ ﺑﺎﻗﯽ ﻣﯽﻣﺎﻧﺪ ﺍﯾﻨﺴﺖ ﮐﻪ ﺍﮔﺮ ﮐﺴﯽ ﺍﺯ ﺭﻭﯼ ﺟﻬﻞ ﺗﻮﻫﯿﻦ ﮐﻨﺪ، ﺁﯾﺎ ﺍﻭ ﻧﯿﺰ ﻣﺮﺗﺪ ﻣﯽﺷﻮﺩ؟ ﭘﺎﺳﺦ ﺁﺭﯼ ﺍﺳﺖ، ﺯﯾﺮﺍ ﻣﺴﺌﻠﻪ ﺩﺷﻨﺎﻡ ﺩﺍﺩﻥ ﺭﺍ ﻫﺮ ﺍﻧﺴﺎﻥ ﻋﺎﻗﻠﯽ ﻣﯽﻓﻬﻤﺪ ﮐﻪ ﺯﺷﺖ ﻭ ﻧﺎﻣﻄﻠﻮﺏ ﺍﺳﺖ، ﻭ ﻫﯿﭽﮑﺴﯽ ﻧﻤﯽﭘﺴﻨﺪﺩ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺍﻭ ﺩﺷﻨﺎﻡ ﺩﺍﺩﻩ ﺷﻮﺩ، ﺍﺯ ﺍﯾﻨﺮﻭ ﺟﻬﻞ ﺩﺭ ﺍﯾﻨﺠﺎ ﻋﺬﺭ ﺗﻠﻘﯽ ﻧﻤﯽﺷﻮﺩ، ﻣﻤﮑﻦ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﺴﯽ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺯﺷﺘﯽ ﻭ ﺑﺪﯼ ﺩﺷﻨﺎﻡ ﻭ ﺗﻮﻫﯿﻦ ﺟﻬﺎﻟﺖ ﺩﺍﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﻪ ﺍﯾﻦ ﻣﻌﻨﺎ ﮐﻪ ﻧﺪﺍﻧﺪ ﺍﯾﻦ ﺳﺨﻦ ﻧﺎﭘﺴﻨﺪ ﺍﺳﺖ، ﻟﺬﺍ ﺍﮔﺮ ﮐﺴﯽ ﺑﻪ ﺧﻮﺩ ﺍﻭ ﺩﺷﻨﺎﻡ ﺩﻫﺪ ﻣﻤﮑﻦ ﺍﺳﺖ ﺍﻗﺪﺍﻣﯽ ﺑﮑﻨﺪ، ﺑﻨﺎﺑﺮﺍﯾﻦ ﻣﺎﺩﺍﻣﯿﮑﻪ ﺩﺷﻨﺎﻡ ﺩﻫﻨﺪﻩ ﻋﺎﻗﻞ ﻭ ﺑﺎﻟﻎ ﺑﺎﺷﺪ، ﮐﺎﻓﺮ ﺷﺪﻩ ﻭ ﺣﺪ ﺑﺮ ﻭﯼ ﺟﺎﺭﯼ ﻣﯽﮔﺮﺩﺩ. ﺷﯿﺦ ﺍﻻﺳﻼﻡ ﺍﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﺭﺣﻤﻪ ﺍﻟﻠﻪ ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ: ﺩﺷﻨﺎﻡ ﺍﻟﻠﻪ ﯾﺎ ﭘﯿﺎﻣﺒﺮﺵ ﮐﻔﺮﯼ ﻇﺎﻫﺮﯼ ﻭ ﺑﺎﻃﻨﯽ ﺍﺳﺖ، ﭼﻪ ﺩﺷﻨﺎﻡ ﺩﻫﻨﺪﻩ ﻣﻌﺘﻘﺪ ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ (ﺩﺷﻨﺎﻡ ﺩﺍﺩﻥ) ﺑﺮ ﻭﯼ ﺣﺮﺍﻡ ﺍﺳﺖ ﯾﺎ ﺣﻼﻝ، ﻭ ﯾﺎ ﺍﺯ ﻋﻘﯿﺪﻩﺍﺵ ﻏﺎﻓﻞ ﺷﺪﻩ ﺑﺎﺷﺪ، ﺍﯾﻦ ﻣﺬﻫﺐ ﻓﻘﻬﺎﺀ ﻭ ﺳﺎﯾﺮ ﺍﻫﻞ ﺳﻨﺖ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﯽﮔﻮﯾﻨﺪ'ﺍﯾﻤﺎﻥ ﻗﻮﻝ ﻭ ﻋﻤﻞ ﺍﺳﺖ. (ﺍﻟﺼﺎﺭﻡ ﺍﻟﻤﺴﻠﻮﻝ1/513) ﺍﻟﺒﺘﻪ ﺫﮐﺮ ﯾﮏ ﻧﮑﺘﻪ ﻣﻬﻢ ﺿﺮﻭﺭﺕ ﺩﺍﺭﺩ ﻭ ﺁﻥ ﺍﯾﻨﮑﻪ: ﻣﻤﮑﻦ ﺍﺳﺖ ﺑﻌﻀﯽ ﺍﺯ ﺍﻟﻔﺎﻅ ﺩﺭ ﻣﯿﺎﻥ ﻣﻠﺘﯽ ﺩﺷﻨﺎﻡ ﺑﺎﺷﺪ ﻭﻟﯽ ﻫﻤﺎﻥ ﻟﻔﻆ ﺩﺭ ﺑﯿﻦ ﻣﻠﺖ ﺩﯾﮕﺮ ﺩﺷﻨﺎﻡ ﺗﻠﻘﯽ ﻧﺸﻮﺩ، ﺑﻨﺎﺑﺮﺍﯾﻦ ﻣﯽﮔﻮﺋﯿﻢ: ﻫﺮ ﻋﻤﻞ ﯾﺎ ﻟﻔﻈﯽ ﮐﻪ ﺩﺭ ﻋﺮﻑ ﻣﺮﺩﻡ ﺑﻌﻨﻮﺍﻥ ﺍﻫﺎﻧﺖ ﻭ ﺩﺷﻨﺎﻡ ﺗﻠﻘﯽ ﺷﻮﺩ، ﺍﻧﺠﺎﻡ ﺁﻥ ﻋﻤﻞ ﯾﺎ ﮔﻔﺘﻦ ﺁﻥ ﻟﻔﻆ ﺑﻪ ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ ﺻﻠﯽ ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﻭﺳﻠﻢ ﺑﻌﻨﻮﺍﻥ ﮐﻔﺮ ﺗﻠﻘﯽ ﺧﻮﺍﻫﺪ ﺷﺪ. ﺧﻼﺻﻪ ﺍﯾﻨﮑﻪ: ﺩﺷﻨﺎﻡ ﻭ ﺗﻮﻫﯿﻦ ﺑﻪ ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ ﺻﻠﯽ ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﻭﺳﻠﻢ ﺍﺯ ﺑﺰﺭﮔﺘﺮﯾﻦ ﻣﻌﺎﺻﯽ ﻭ ﺣﺘﯽ ﮐﻔﺮ ﻭ ﺍﺭﺗﺪﺍﺩ ﺍﺳﺖ، ﻭ ﺗﻤﺎﻡ ﻋﻠﻤﺎﯼ ﺍﺳﻼﻡ ﺑﺮ ﺳﺮ ﺍﯾﻦ ﻣﺴﺌﻠﻪ ﺍﺗﻔﺎﻕ ﻧﻈﺮ ﺩﺍﺭﻧﺪ، ﺣﺎﻝ ﭼﻪ ﺍﺯ ﺭﻭ ﯾﻌﻤﺪ ﺩﺷﻨﺎﻡ ﺑﺪﻫﺪ ﯾﺎ ﺍﺯ ﺭﻭﯼ ﺷﻮﺧﯽ ﻭ ﺑﺬﻟﻪ ﮔﻮﯾﯽ، ﻭ ﺩﺷﻨﺎﻡ ﺩﻫﻨﺪﻩ ﮐﺸﺘﻪ ﺧﻮﺍﻫﺪ ﺷﺪ ﺣﺘﯽ ﺍﮔﺮ ﺗﻮﺑﻪ ﻧﻤﺎﯾﺪ، ﭼﻪ ﺩﺷﻨﺎﻡ ﺩﻫﻨﺪﻩ ﮐﺎﻓﺮ ﺍﺻﻠﯽ ﺑﺎﺷﺪ ﯾﺎ ﻣﺴﻠﻤﺎﻥ، ﻭ ﺍﮔﺮ ﻗﺒﻞ ﺍﺯ ﮐﺸﺘﻨﺶ ﺗﻮﺑﻪ ﻧﻤﻮﺩ، ﺍﻣﯿﺪ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺗﻮﺑﻪ ﺍﻭ ﺩﺭ ﻗﯿﺎﻣﺖ ﺑﺮﺍﯾﺶ ﺳﻮﺩﻣﻨﺪ ﻭﺍﻗﻊ ﺷﻮﺩ، ﻭ ﺍﻟﻠﻪ ﻣﺘﻌﺎﻝ ﺣﺪ ﮐﺸﺘﻦ ﺭﺍ ﮐﻔﺎﺭﻩ ﮔﻨﺎﻫﺶ ﮔﺮﺩﺍﻧﺪ، ﻭ ﺍﻭ ﺭﺍ ﻏﺴﻞ ﺩﺍﺩﻩ ﻭ ﺑﺮ ﺟﻨﺎﺯﻩﺍﺵ ﻧﻤﺎﺯ ﺧﻮﺍﻧﺪﻩ ﻣﯽﺷﻮﺩ ﻭ ﻗﺒﺮﺳﺘﺎﻥ ﻣﺴﻠﻤﺎﻧﺎﻥ ﺩﻓﻦ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ.

ﺍﻣﺎﻡ ﻣﺴﻠﻢ ﺍﺯ ﺍﺑﻮﻫﺮﯾﺮﻩ ﺭﺿﯽ ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻧﻘﻞ ﮐﺮﺩﻩ ﮐﻪ ﺭﺳﻮﻝ ﺧﺪﺍ ﺻﻠﯽ ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﻭﺳﻠﻢ ﻓﺮﻣﻮﺩﻧﺪ : «ﻗﺒﻞ ﺍﺯ ﺷﺶ ﺣﺎﺩﺛﻪ ﺑﻪ ﺍﻋﻤﺎﻟﺘﺎﻥ ﺭﺳﯿﺪﮔﯽ ﮐﻨﯿﺪ : ﺩﺟﺎﻝ، ﺩﺧﺎﻥ، ﺩﺍﺑﻪ ﺍﻻﺭﺽ، ﻃﻠﻮﻉ ﺧﻮﺭﺷﯿﺪ ﺍﺯ ﻣﻐﺮﺏ، ﺭﺳﯿﺪﻥ ﻗﯿﺎﻣﺖ ﺯﻣﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﮐﺜﺮﺕ ﻓﺘﻨﻪﻫﺎ ﺍﻋﻤﺎﻟﺘﺎﻥ ﮐﻢ ﻣﯽﺷﻮﺩ ». اﺑﻦ ﻣﺎﺟﻪ ﻧﯿﺰ این را روایت کرده اﺳﺖ . ﻭ ﺍﻣﺎﻡ ﻣﺴﻠﻢ ﺍﺯ ﻋﺒﺪﺍﻟﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﺭﻭﺍﯾﺖ ﻣﯽﮐﻨﺪ ﮐﻪ ﻓﺮﻣﻮﺩ : ﺣﺪﯾﺜﯽ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺭﺳﻮﻝ ﺧﺪﺍ ﺻﻠﯽ ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﻭﺳﻠﻢ ﺣﻔﻆ ﻧﻤﻮﺩﻩﺍﻡ ﮐﻪ ﻫﻨﻮﺯ ﺁﻥ ﺭﺍ ﻓﺮﺍﻣﻮﺵ ﻧﮑﺮﺩﻩﺍﻡ، ﺷﻨﯿﺪﻡ ﮐﻪ ﺭﺳﻮﻝ ﺧﺪﺍ ﺻﻠﯽ ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﻭﺳﻠﻢ ﻣﯽﻓﺮﻣﻮﺩ : «اﻭﻟﯿﻦ ﻧﺸﺎﻧﻪ ﺍﺯ ﻧﺸﺎﻧﻪﻫﺎﯼ ﻗﯿﺎﻣﺖ، ﻃﻠﻮﻉ ﺧﻮﺭﺷﯿﺪ ﺍﺯ ﻣﻐﺮﺏ ﺍﺳﺖ ﻭ ﺧﺮﻭﺝ ﺣﯿﻮﺍﻧﯽ ﮐﻪ ﺩﺭ ﭼﺎﺷﺖ ﺑﯿﺮﻭﻥ ﻣﯽﺁﯾﺪ ﻭ ﻫﺮ ﮐﺪﺍﻡ ﺍﺯ ﺍﯾﻦ ﺩﻭ ﺯﻭﺩﺗﺮ ﺑﯿﺎﯾﺪ، ﺩﻭﻣﯽ ﺑﻼﻓﺎﺻﻠﻪ ﺑﻌﺪﺵ ﺧﻮﺍﻫﺪ ﺁﻣﺪ» ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ ﺍﮐﺮﻡ ﺻﻠﯽ ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﻭﺳﻠﻢ ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺍﻭﻟﯿﻦ ﻧﺸﺎﻧﻪﻫﺎﯼ ﻏﯿﺮ ﻃﺒﯿﻌﯽ ﺭﺍ ﺑﯿﺎﻥ ﻓﺮﻣﻮﺩﻩ ﺍﺳﺖ، ﻫﺮ ﭼﻨﺪ ﻧﺸﺎﻧﻪﻫﺎی ﻃﺒﯿﻌﯽ ﻣﺜﻞ ﻧﺰﻭﻝ ﻋﯿﺴﯽ ﺑﻦ ﻣﺮﯾﻢ ﻭ ﺧﺮﻭﺝ ﺩﺟﺎﻝ ﻗﺒﻞ ﺍﺯ ﺍﯾﻦ ﺩﻭ ﻧﺸﺎﻧﻪ ﺧﻮﺍﻫﺪ ﺁﻣﺪ ﭼﻮﻥ ﻧﺸﺎﻧﻪﻫﺎﯾﯽ ﻣﺜﻞ ﻧﺰﻭﻝ ﻋﯿﺴﯽ، ﺧﺮﻭﺝ ﺩﺟﺎﻝ، ﯾﺄﺟﻮﺝ ﻭ ﻣﺄﺟﻮﺝ، ﺍﻣﻮﺭﯼ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺧﺎﺭﺝ ﺍﺯ ﻃﺒﯿﻌﺖ ﻧﺒﻮﺩﻩ ﻭ ﻣﺮﺩﻡ ﺭﺍﺣﺖﺗﺮ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﻣﯽﭘﺬﯾﺮﻧﺪ، ﻭﻟﯽ ﺧﺮﻭﺝ ﺣﯿﻮﺍﻧﯽ ﺑﺎ ﻫﯿﺄﺗﯽ عجیب ﻭ ﻏﺮﯾﺐ ﻭ ﺣﺮﻑ ﺯﺩﻧﺶ ﺑﺎ ﻣﺮﺩﻡ ﻭ ﻋﻼﻣﺖﮔﺬﺍﺭﯼ ﺁﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﮐﻔﺮ ﻭ ﺍﯾﻤﺎﻥ ﺧﺎﺭﺝ ﺍﺯ ﻓﻬﻢ ﻭ ﺩﺭﮎ ﻣﺮﺩﻡ ﺑﻮﺩﻩ ﻭ ﺧﺎﺭﺝ ﺍﺯ ﻃﺒﯿﻌﺘﯽ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺮﺩﻡ ﺑﻪ ﺁﻥ ﻋﺎﺩﺕ ﮐﺮﺩﻩﺍﻧﺪ ﻭ ﺑﺮ ﺍﺳﺎﺱ ﺍﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ، ﺧﺮﻭﺝ ﺍﯾﻦ ﺣﯿﻮﺍﻥ ﺍﻭﻟﯿﻦ ﻋﻼﻣﺖ ﻏﯿﺮ ﻋﺎﺩﯼ ﺯﻣﯿﻦ ﺍﺳﺖ ﻭ ﻃﻠﻮﻉ ﺧﻮﺭﺷﯿﺪ ﺍﺯ ﻃﺮﻑ ﻣﻐﺮﺏ، ﺍﻭﻟﯿﻦ ﻋﻼﻣﺖ ﺍﺯ ﻋﻼﻣﺖﻫﺎﯼ ﻏﯿﺮ ﻃﺒﯿﻌﯽ ﺁﺳﻤﺎﻧﯽ ﺍﺳﺖ. (ﺑﺎ ﻃﻠﻮﻉ ﺧﻮﺭﺷﯿﺪ ﺍﺯ ﻣﻐﺮﺏ، ﻧﻈﺎﻣﯽ ﮐﻮﻧﯽ ﺯﻣﯿﻦ ﺑﻪ ﻫﻢ ﺧﻮﺭﺩﻩ ﻭ ﺣﻮﺍﺩﺙ ﻗﯿﺎﻣﺖ ﺷﺮﻭﻉ ﻣﯽﺷﻮﺩ ). ﻫﻨﮕﺎمی ﻛﻪ ﺭﻭﺣﺶ ﺑﻪ ﮔﻠﻮﮔﺎﻩ میﺭﺳﺪ، ﺗﻤﺎﻡ ﺩﺭﻫﺎی ﺗﻮﺑﻪ ﺑﺮ ﺭﻭﻳﺶ ﺑﺴﺘﻪ میﺷﻮﺩ، ﻭ ﺑﺮ ﺍﻋﻤﺎﻝ ﻭ ﻛﺮﺩﺍﺭﺵ ﻣﻬﺮ ﺯﺩﻩ میﺷﻮﺩ، ﺩﺭ ﺣﺪﻳﺚ ﺁﻣﺪﻩ ﺍﺳﺖ ﻛﻪ : «ﻫﻨﮕﺎﻣﻴﻜﻪ ﺷﺨﺺ میمیرد ﺍﻋﻤﺎﻝ اﻭ ﻣﻨﻘﻄﻊ ﻣﻲ ﮔﺮﺩﺩ، ﻣﮕﺮ ﺳﻪ ﭼﻴﺰ ﻛﻪ ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ ﺛﻮﺍﺑﺶ ﺑﻪ ﻭی میرسد : یک ﺻﺪﻗﻪ ﺟﺎﺭی، ﺩﻭﻡ ﻋﻠﻢ ﺳﻮﺩﻣﻨﺪی ﻛﻪ ﺑﻪ کسی آﻣﻮﺧﺘﻪ ﺍﺳﺖ ﻭ ﻣﺮﺩﻡ ﺍﺯ ﺁﻥ ﻓﺎﻳﺪﻩ ﻭ ﺑﻬﺮﻩ میﮔﻴﺮﻧﺪ، ﺳﻮﻡ ﻓﺮﺯﻧﺪ ﺻﺎﻟﺢ ﻭ ﻧﻴﻜﻲ ﺑﻪ ﺟﺎ ﮔﺬﺍﺷﺘﻪ ﻛﻪ ﺑﺮﺍﻳﺶ ﺩﻋﺎ میﻛﻨﺪ » (ﻣﺴﻠﻢ) ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺍﻳﻨﻜﻪ ملک ﺍﻟﻤﻮﺕ ﺭﻭﺣﺶ ﺭﺍ ﮔﺮﻓﺖ ﻭ ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﺩﻧﻴﺎ ﻭﺩﺍﻉ ﮔﻔﺖ ﻭ ﺑﻪ ﺳﺮﺍی ﺁﺧﺮﺕ ﺷﺘﺎﻓﺖ ﺍﮔﺮ ﺧﻮﺏ ﻛﺮﺩﻩ ﺑﺎﺷﺪ ﺧﻮﺏ میﺑﻴﻨﺪ ﻭ ﺍﮔﺮ ﺑﺪ ﻛﺮﺩﻩ، ﺑﺪ میﺑﻴﻨﺪ. ﴿ﻓَﻤَﻦْ ﻳَﻌْﻤَﻞْ ﻣِﺜْﻘَﺎﻝَ ﺫَﺭَّﺓٍ ﺧَﻴْﺮﺍً ﻳَﺮَﻩُ ، ﻭَﻣَﻦْ ﻳَﻌْﻤَﻞْ ﻣِﺜْﻘَﺎﻝَ ﺫَﺭَّﺓٍ ﺷَﺮّﺍً ﻳَﺮَﻩُ﴾ (ﺍﻟﺰﻟﺰﻟﺔ : ۷/۸) یعنی : ﺑﺮﺍی ﻣﺆﻣﻦ ﺷﺎﻳﺴﺘﻪ ﻭ ﭘﺴﻨﺪﻳﺪﻩ ﺍﺳﺖ ﻛﻪ ﻫﻤﻴﺸﻪ ﻣﺮﮒ ﺭﺍ ﺑﻴﺎﺩ ﺁﻭﺭﺩ ﺯﻳﺮﺍ ﻛﻪ ﺩﺭ ﺍﻧﺠﺎﻡ ﺍﻋﻤﺎﻝ نیک ﺑﻪ ﻭی کمک میﻛﻨﺪ. ﭘﻴﺎﻣﺒﺮ ﺍﻛﺮﻡ ﺻﻠﻰ ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻠﻴﻪ ﻭﺳﻠﻢ میﻓﺮﻣﺎﻳﺪ: « ﺃﻛﺜﺮﻭﺍ ﺫﻛﺮ ﻫﺎﺫﻡ ﺍﻟﻠﺬﺍﺕ » ﺗﺮﻣﺬی ﺑﺴﻴﺎﺭ ﺑﻴﺎﺩ ﺑﻴﺎﻭﺭﻳﺪ ﺑﺮ ﻫﻢ ﺯﻧﻨﺪﻩ ﺑﺴﺎﻁ ﺧﻮشب ﻭ ﺷﺎﺩﻣﺎنی ﺭﺍ ( یعنی ﻣﺮﮒ ). ﻫﻨﮕﺎمی ﻛﻪ ﺍﻧﺴﺎﻥ ﺭﺍ ﺩﺭ ﻗﺒﺮ، ﺁﻥ ﮔﻮﺩﺍﻝ ﺗﻨﮓ ﻭ ﻣﺤﺪﻭﺩ ﻭ ﻭﺣﺸﺘﻨﺎک ﺳﺮﺍﺯﻳﺮ ﻧﻤﻮﺩﻧﺪ ﻭ ﺳﭙﺲ ﺭﻭﻳﺶ ﺧﺎک ﺭﻳﺨﺘﻨﺪ ﻭ ﺗﻤﺎمی ﺍﻫﻞ ﺧﺎﻧﻪ ﻭ ﻧﺰﺩﻳﻜﺎﻧﺶ ﺑﺎﺯﮔﺸﺘﻨﺪ، ﺁﻥ ﮔﺎﻩ ﺑﺮﺍی ﻭی ﺯﻧﺪگی ﺟﺪﻳﺪی ﺑﻪ ﻧﺎﻡ ﻋﺎﻟﻢ ﺑﺮﺯﺥ ﺷﺮﻭﻉ میﺷﻮﺩ، ﺯﻧﺪگی ﻛﻪ ﺩﺭ ﺁﻥ ﻋﻤﻞ ﻧﻴﺴﺖ ﻭﻟﻴﻜﻦ ﺁﺯﻣﺎﻳﺶ ﻭ ﺑﻼ، ﻭ ﺩﺭ ﻧﺘﻴﺠﻪ ﺧﻮشی، ﻳﺎ ﻋﺬﺍﺏ. ﺩﺭ ﺭﻭﺍﻳﺖ ﺻﺤﻴﺢ ﺁﻣﺪﻩ ﺍﺳﺖ ﻛﻪ : «ﺳﻪ ﭼﻴﺰ ﺍﻧﺴﺎﻥ ﺭﺍ ﻫﻤﺮﺍهی میﻛﻨﺪ ﻫﻨﮕﺎﻡ ﻣﺮﺩﻥ، ﺩﻭ ﺗﺎ ﺑﺮمیﮔﺮﺩﺩ ﻭ یکی ﺑﺎقی میﻣﺎﻧﺪ ﺍﻫﻞ ﻭ ﻋﻴﺎﻟﺶ، ﻣﺎﻝ ﻭ ﺩﺍﺭﺍﺋﻴﺶ، ﻭ ﻋﻤﻠﺶ، ﺍﻫﻞ ﻋﻴﺎﻝ ﺯﻥ ﻭ ﻓﺮﺯﻧﺪ ﻭ ﻣﺎﻝ ﻭ دارایی ﻫﻤﻪ ﺑﺮمیﮔﺮﺩﻧﺪ ﺁﻥ ﭼﻪ ﻛﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﺍﻭ ﺑﺎقی میﻣﺎﻧﺪ ﻋﻤﻞ ﻭی میﺑﺎﺷﺪ» ﭘﺲ ﺍﺯ ﺍﻳﻨﻜﻪ ﺍﻧﺴﺎﻥ ﺩﺭ ﺑﺴﺘﺮ ﺧﺎک ﺁﺭﺍﻡ ﮔﺮﻓﺖ ﻭ ﺗﺸﻴﻊ ﻛﻨﻨﺪﮔﺎﻥ ﺑﺎﺯﮔﺸﺘﻨﺪ ﺩﻭ ﻓﺮﺷﺘﻪ ﺍﻭ ﺭﺍ میﻧﺸﺎﻧﻨﺪ ﻭ ﺍﺯ ﭘﺮﻭﺭﺩﮔﺎﺭ (ﻣﻌﺒﻮﺩﺵ ) ﻭ ﺩﻳﻦ ﻭ ﭘﻴﺎﻣﺒﺮﺵ سوال میکنند ﺍﮔﺮ ﺁﻥ ﺷﺨﺺ ﺍﺯ ﮔﺮﻭﻩ ﻣﺆﻣﻨﺎﻥ ﺑﺎﺷﺪ ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺛﺎﺑﺖ ﻗﺪﻡ میﺩﺍﺭﺩ ﻭ ﺟﻮﺍﺏ ﺻﺤﻴﺢ ﻭ ﺩﺭﺳﺖ ﺑﻪ ﻭی ﺍﻟﻬﺎﻡ میﻛﻨﺪ، ﭼﻨﺎﻧﻜﻪ ﺩﺭ ﻗﺮﺁﻥ ﻣﺠﻴﺪ میﻓﺮﻣﺎﻳﺪ : ﴿ﻳُﺜَﺒِّﺖُ ﺍﻟﻠَّﻪُ ﺍﻟَّﺬِﻳﻦَ ﺁﻣَﻨُﻮﺍ ﺑِﺎﻟْﻘَﻮْﻝِ ﺍﻟﺜَّﺎﺑِﺖِ ﻓِﻲ ﺍﻟْﺤَﻴَﺎﺓِ ﺍﻟﺪُّﻧْﻴَﺎ ﻭَﻓِﻲ ﺍﻟْﺂﺧِﺮَﺓِ﴾ ﺇﺑﺮﺍﻫﻴﻢ ۲۷ (ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ ﺗﻌﺎلی ﺁﻥ ﻣﺮﺩمی که ﺍﻳﻤﺎﻥ ﺁﻭﺭﺩﻩاﻧﺪ ﺑﺎ ﻛﻠﻤﻪ ﺣﻖ ﻛﻪ ﺛﺎﺑﺖ ﻭ ﭘﺎﻳﺪﺍﺭ ﺍﺳﺖ ﺩﺭ ﺩﻧﻴﺎ ﻭ ﺁﺧﺮﺕ ﺛﺎﺑﺖ ﻭ ﭘﺎﻳﺪﺍﺭ میﮔﺮﺩﺍﺩﻧﺪ) ﻭلی ﺍﮔﺮ ﺍﺯ ﮔﺮﻭﻩ ﻛﺎﻓﺮﺍﻥ ﻭ ﺑﺪﻛﺎﺭﺍﻥ ﺑﺎﺷﺪ، ﺑﻪ ﻫﻴﭻ ﻭﺟﻪ نمیﺗﻮﺍﻧﺪ ﺟﻮﺍﺏ ﻓﺮﺷﺘﮕﺎﻥ ﺭﺍ ﺑﺪﻫﺪ، ﺍﮔﺮ ﭼﻪ ﻛﻪ ﺩﺭ ﺩﻧﻴﺎ میﺩﺍﻧﺴﺘﻪ ﺍﺳﺖ. ﺑﻌﺪ ﺍﺯ سوال ﻭ ﺟﻮﺍﺏ، ﺷﺨﺺ ﻣﺆﻣﻦ ﺩﺭ ﻗﺒﺮﺵ ﺧﻮﺷﺒﺨﺖ میﺷﻮﺩ ﻭ ﺟﺎی ﺧﻮﻳﺶ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺑﻬﺸﺖ ﻣﺸﺎﻫﺪﻩ میﻛﻨﺪ ﻭﻫﻔﺘﺎﺩ ﺯﺭﺍﻉ ﻗﺒﺮﺵ ﮔﺸﺎﺩﻩ میﺷﻮﺩ ﻭ ﺑﻮی ﺭﻳﺎﺣﻴﻦ ﻭ ﻧﺴﻴﻢ ﺑﻬﺸﺖ ﺭﺍ ﺍﺳﺘﺸﻤﺎﻡ ﻣﻴﻜﻨﺪ، ﺍﻣﺎ ﺷﺨﺺ ﻛﺎﻓﺮ ﻭ ﺑﺪﻛﺮﺩﺍﺭ ﺟﺎی ﺧﻮﻳﺶ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺩﻭﺯﺥ ﺩﻳﺪﻩ ﻭ ﻗﺒﺮ ﺑﺮ ﺍﻭ ﻓﺸﺎﺭ میﺁﻭﺭﺩ ﺗﺎ ﺍﻳﻨﻜﻪ ﺗﻤﺎﻡ ﺍﺳﺘﺨﻮﺍﻧﻬﺎﻳﺶ ﺩﺭ ﻫﻢ ﭘﻴﭽﻴﺪﻩ میﺷﻮﺩ، ﻭ ﻗﺒﺮﺵ ﮔﻮﺩﺍلی ﺍﺯ ﮔﻮﺩﺍﻟﻬﺎی ﺁﺗﺶ ﻣﺒﺪﻝ میﮔﺮﺩﺩ ﻭ ﺣﺮﺍﺭﺕ ﻭ ﮔﺮمی ﺁﺗﺶ ﺩﻭﺯﺥ ﺑﻪ ﻭی میﺭﺳﺪ. ﭘﺲ ﺩﺍﻧﺴﺘﻴﻢ ﻛﻪ ﻗﺒﺮ ﻳﺎ ﺑﺎغی ﺍﺯ باغهای ﺑﻬﺸﺖ ﺍﺳﺖ ﻭ ﻳﺎ ﮔﻮﺩﺍلی ﺍﺯ گودالهای ﺩﻭﺯﺥ، ﭼﻨﺎﻧﻜﻪ ﺩﺭ ﺣﺪﻳﺚ ﺁﻣﺪﻩ ﺍﺳﺖ. (ﻃﺒﺮﺍنی ﺩﺭ ﻣﻌﺠﻢ ﺍﻻﻭﺳﻂ ۸۶۱۳)

علامه محدث محمد ناصر الدین آلبانی در سال ۱۳۳۳ هـ.ق مطابق با ۱۹۱۴ م در شهر «آشکو دره» پایتخت حکومت آلبانی در خانواده ای فقیر ، متدین و اهل علم دیده به جهان گشود. پدرش «نوح نجاتی» بعد از اینکه دروس دینی را در مدارس دینی آستانة قدیم «استانبول» امروزی ، پایتخت دولت عثمانی فرا گرفت ، برای خدمت دین و آموزش مردم به سرزمینش آلبانی برگشت و مردم برای یادگرفتن امور شرعی به وی مراجعه میکردند. مهاجرت به شام : دیری نگذشت که حکومت آلبانی را فردی لائیک بنام احمد زوغو بدست گرفت و مسلمانان تحت فشار شدیدی قرار گرفتند ، او کشف حجاب و پوشیدن لباسهای غربی را اجباری نمود ، همین مسأله باعث شد تا پدر شیخ وعده کثیری برای حفظ دین و ایمان و آینده فرزندان به فکر هجرت بیفتند و شهر دمشق را که در سرزمین شام قرار دارد انتخاب نمودند. آن هم بخاطر فضائلی که سرزمین شام از آن برخوردار است و دعایی که از رسول الله ﷺ در حق آن سرزمین روایت شده است. محمد ناصر الدین کودکی ۹ ساله بود که همراه پدرش به شام هجرت نمود و برای اولین بار به مدرسه ابتدائی «اسعاف خیری» در دمشق پا گذاشت اما چون پدرش نظام آموزشی مدرسه را برای فرزندش کافی و کامل نمیدانست پس از پایان دوره ابتدائی وی را از مدرسه بیرون نمود و خودش با یک برنامه ریزی دقیق علمی و فشرده به آموزش وی همت گماشت و قرآن ، تجوید ، نحو و صرف و فقه مذهب حنفی به وی آموخت. همچنین محمد ناصر الدین بعضی از علوم دینی و عربی را نزد بعضی از دوستان پدرش مثل شیخ «سعید برهانی» فرا گرفت. و هنگامیکه علامة حلب در آن زمان شیخ «راغب طباخ» از نبوغ و علاقة وی به علم حدیث مطلع گردید برای بزرگداشت و اعتراف به فضل و بزرگیاش اجازه روایت حدیث به وی اعطا فرمود. شیخ هنوز بیست بهار از عمر مبارکش نگذشته بود که پس از مطالعة مجله «المنار» برشتة تحریر شیخ رشید رضا ، بسوی علم حدیث روی آورد. از زبان خود شیخ بشنویم که میگوید : روزی در یکی از کتابفروشیها یک شماره از مجله «المنار» را دیدم که در آن سید رشید رضا درباره کتاب احیاء علوم الدین غزالی و خوبیها و اشکالاتی که در این کتاب وجود دارد بحثی علمی نموده بود ، من برای اولین بار چنین نقد علمی را میدیدم ، همین مسأله باعث شد تا تمام مجله را بخوانم و آنگاه تخریج حافظ «عراقی» را بر کتاب «احیاء علوم» مطالعه و بررسی کنم و چون خریدن پول کتاب را نداشتم آنرا به عاریت گرفتم و خواندم. وقتی که آن تخریج دقیق را دیدم تصمیم گرفتم از آن کتاب نسخه برداری کنم و گمان میکنم این کوشش و تلاشی که در این راه صرف نمودم مرا تشویق کرد و به ادامه این کار علاقهمند ساخت. و شیخ اولین کار علمی خود را بر کتاب حافظ «عراقی» (المغنی عن حمل الأسفار ، تخریج إحیاء علوم) آغاز نمود. و بعدها میفرمود: «از لطف و مرحمت خداوند در این کتاب فوایدی بسیار پیدا کردم». شیخ حرفه ساعت سازی را از پدر آموخت و در این فن استادی ماهر گردید و از این راه امرار معاش مینمود. و شیخ میگفت : «نعمت های خداوند بر من بیشمار است شاید مهمترین آنها دو تا باشد : هجرت پدرم به شام و آموزش حرفه ساعت سازی به من». شیخ هر چه بزرگتر میشد و معلومات وی افزوده میگردید به همان اندازه عطش علمی او افزایش مییافت و به کتاب و مطالعه گرایش بیشتری پیدا میکرد و برای رفع این عطش علمی راه مطالعه را در پیش گرفت چون کتابهای مورد احتیاج خود را نمیتوانست خریداری نماید و نیز در میان کتابهای پدرش یافت نمیشد به بزرگترین کتابخانه شام یعنی «کتابخانه ظاهریه» روی آورد. در آن کتابخانه علاوه از کتابهای چاپی هزاران جلد از نسخههای خطی و نادر وجود داشت. و شیخ مانند یک کارمند کتابخانه در تابستان و زمستان روزانه شش تا هفت ساعت برای مطالعه و نسخه برداری در آنجا مینشست و با همتی خستگی ناپذیر مشغول مطالعه و جستجو و نوت برداری میشد بطوری که ساعت کار کامندان کتابخانه تمام میشد ولی شیخ همچنان سرگرم مطالعه و بحث بود. بعد از مدتی کلید کتابخانه به ایشان داده و اتاقی به وی اختصاص داده شد آنگاه قبل از کارمندان به کتابخانه میآمد و بعد از آنها بیرون میرفتد و گاهی آنقدر سرگرم بحث و مطالعه میشد که غذا خوردن را فراموش میکرد و بعضی وقتها دکان ساعت سازی را میبست و به کتابخانه میرفت و بیش از دوازده ساعت پی در پی به بحث و مطالعه میپرداخت نتیجه این مطالعات و تحقیقات در تألیفات گرانبهای شیخ و در فهرست نمودن کتابهای حدیث که برای کتابخانه ظاهریه تهیه نموده بخوبی هویدا و آشکار است. حدیث و کلام رسول الله ﷺ برای راهنمایی و ارشاد شیخ آلبانی بحدّی مؤثر بود، و به وی کمک نمود تا راه و روش سلف را انتخاب نماید، و پرچم یگانه پرستی را بدوش بگیرد، و با خرافات و شطحات صوفیگری به مبارزه برخیزد و با پیروان آنها جدال و مناقشه نماید. شیخ با برگزار کردن جلسههای علمی در مساجد و منازل و همچنین مسافرت به شهرهای دیگر مانند «حلب» ، «لاذقیه» ، «حمص» ، «حماه» وغیره توانست مردم را بسوی این دو اصل مهم قرآن و سنت به روش سلف دعوت دهد و روح تحقیق و پژوهش در علم روایت و درایت بین جوانان بار دیگر زنده نماید. دعوت شیخ تنها در داخل کشور سوریه محدود نمیشد بلکه به کشورهای هم جوار و همسایه آن مانند «اردن» و«لبنان» نیز تأثیر گذاشت. شیخ در دانشگاه اسلامی مدینه : هنگامی که آوازه و شهرت شیخ در آفاق پیچید و علم و معرفت ایشان درباره علم حدیث بر سر زبانها افتاد برای تدریس و استادی کرسی حدیث در دانشگاه اسلامی مدینه فراخوانده شد و مدت ۳ سال در آن دیار مقدس تدریس نمود. ولی حاسدین و حاقدین و درباریان و کسانی که با گسترش علم و آگاهی مخصوصاٌ علم حدیث و بررسی اسانید ـ که شیخ از احیاء کنندگان آن بود ـ منافع خود را در خطر میدیدند آرام ننشستند و با حیله و نیرنگ و دروغ و بهتان و تقرب به حکام توانستند بیشتر از شش ماه شیخ را به زندان بیاندازند و شیخ قبل از این هم در سال ۱۹۶۷ م به مدت یکماه زندانی شده بود. شیخ از خلوت زندان استفاده نمود ، از آن جمله «صحیح مسلم» را مختصر نمود قابل ذکر است که این غیر از آن مختصری که امام منذری انجام داد، که شیخ آن را نیز تحقیق نموده است. زندان هرگز باعث نشد تا شیخ راه دعوت و مبارزه را رها نماید ، بلکه در زندان هم زندانیها را بسوی قرآن و سنت دعوت میکرد و در زندان نماز جمعه و جماعت بر پا مینمود. شیخ آلبانی بعد از آزادی از زندان مسیر دعوت و مبارزه را ادامه داد تا اینکه اهل بدعت و درباریان عرصه را بر شیخ تنگ کردند تا آنجائی که شیخ مجبور به مهاجرت شد آنگاه از سوریه به اردن هجرت نمود و بعد دوباره به سوریه برگشت و از آنجا به بیروت ، سپس به امارات و در نهایت به اردن رحل افکند و در شهر «عَمَّان» پایتخت اردن مسکن گزید. تألیفات و تحقیقات : شیخ کتابهای بسیاری را تحقیق و تخریج نموده و کتابهای متعددی نیز تألیف نموده است و بیشتر کتابهای شیخ تا بحال چاپ نشده است ، فقط در حدود چهل کتاب تا بحال چاپ گردیده است. و در سال ۱۹۹۹ میلادی جایزه بین المللی ملک فیصل بخاطر خدمات ارزندهی وی درباره کتابهای حدیث و سنت پیغمبر اکرم ﷺ به وی تعلق گرفت. برخی از کتابهای شیخ عبارتند از: (۱) صلاه العیدین، (۲) مناسک الحج، (۳) فهرس مسند الإمام أحمد، (۴) نقد نصوص حدیثه فی الثقافة الإسلامیة، (۵) الحدیث حجة بنفسه فی العقائد والأحکام، (۶) منزلة السنة فی الإسلام، (۷) سلسلة الأحادیث الصحیحة فی الإسلام، (۸) سلسلة الأحادیـث الضعیفة، (۹) خطبة الحاجـة، (۱۰) صفـة صـلاة النبی ص، إرواء الغلیل، (۱۱) تمام المنَّة فی التعلیق علی فقه السنَّة، (۱۲) ظلال الجنَّة، (۱۳) نیل المرام، (۱۴) صحیح الجامع الصغیر وزیادته، (۱۵) نصب المجانیق. و دهها کتاب دیگر. بیماری و وفات : شیخ در اواخر حیاتش دچار بیماریهای سختی شدند بحدّی که در روز وفات وزن ایشان کمتر از ۳۰ کیلوگرم شده بود ولی با این وجود از فضل و کرم خداوند عقل و حافظه و ذهنش سالم بود و کسانی که به عیادتش میآمدند برخی را با نام و برخی دیگر را با شکل و قیافه میشناخت. در ایام بیماری هرگاه احساس میکرد که کمی حالش بهتر است به بحث و جستجو و مطالعه مشغول میشد و اگر توانایی نداشت به یکی از فرزندان و یا کسانی که اطراف او بودند دستور میداد که فلان کتاب را بیاورید و برایم بخوانید. و اینچنین شیخ بزرگوار ۶۰ سال از عمر مبارکش را در خدمت قرآن و سنت رسول الله ﷺ سپری نمود تا اینکه قبل از غروب آفتاب روز شنبه در ۲۲ جمادی اول ۱۴۲۰ هـ.ق مطابق با ۲/۱۰/۱۹۹۹ م در سن ۸۵ سالگی دعوت حق را لبیک گفت و دار فانی را بسوی سرای باقی شتافت. «روحش شاد و راهش پر رهرو باد»

برداﺷﺘﻦ ﺍﺑﺮﻭ ﺑﻪ ﻃﻮﺭ ﮐﺎﻣﻞ ﻭ ﯾﺎ ﻗﺴﻤﺘﯽ ﺍﺯ ﺁﻥ ﺑﺮ ﺯﻥ ﻣﺴﻠﻤﺎﻥ ﺣﺮﺍﻡ ﺍﺳﺖ. ﺍﯾﻦ ﮐﺎﺭ ﺑﻪ ﻫﺮ ﻃﺮﯾﻘﯽ ﺻﻮﺭﺕ ﮔﯿﺮﺩ، ﺑﻭﺳﯿﻠﻪ ﺗﺮﺍﺷﯿﺪﻥ، ﮐﻮﺗﺎﻩ ﮐﺮﺩﻥ، ﮔﺮﻓﺘﻦ، ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﺍﺯ ﺍﻧﻮﺍﻉ ﻣﻮﺑﺮﻫﺎ ﻭ ﻣﻮﭼﯿﻦ ﻭ ﻏﯿﺮﻩ ﮐﻼً ﺣﺮﺍﻡ ﺍﺳﺖ ﺯﯾﺮﺍ ﺍﯾﻦ ﮐﺎﺭ ﻫﻤﺎﻥ « ﻧﻤﺺ » ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﻮﺭﺩ ﻟﻌﻦ ﻭ ﻧﻔﺮﯾﻦ ﺭﺳﻮﻝ ﺍﻟﻠﻪ ﷺ ﻗﺮﺍﺭ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺍﺳﺖ. ﺭﺳﻮﻝ ﺍﻟﻠﻪ ﷺ ﺯﻧﺎﻧﯽ ﺭﺍ ﮐﻪ ﺍﺑﺮﻭﯼ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﻣﯽﭼﯿﻨﻨﺪ ﻣﻮﺭﺩ ﻟﻌﻦ ﻭ ﻧﻔﺮﯾﻦ ﻗﺮﺍﺭ ﺩﺍﺩﻩ ﺍﺳﺖ؛ ﺑﻪ ﺍﯾﻦ ﺻﻮﺭﺕ : « ﻟﻌﻦ ﺭﺳﻮﻝ ﺍﻟﻠﻪ ﷺ ﺍﻟﻨﺎﻣﺼﺔ ﻭﺍﻟﻤﺘﻨﻤﺼﺔ »، «ﻧﺎﻣﺼﻪ » ﺑﻪ ﺯﻧﯽ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﯽﺷﻮﺩ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺯﻋﻢ ﻭ ﺧﯿﺎﻝ ﺧﻮﺩﺵ ﻣﻮﯼ ﺍﺑﺮﻭﯼ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ ﺁﺭﺍﯾﺶ ﻭ ﺯﯾﺒﺎ ﺷﺪﻥ ﺑﺮ ﻣﯽﺩﺍﺭﺩ. ﻭ « ﻣﺘﻨﻤﺼﻪ » ﺑﻪ ﺯﻧﯽ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﯽﺷﻮﺩ ﮐﻪ ﺍﯾﻦ ﮐﺎﺭ ﺁﺭﺍﯾﺶ ﺭﺍ ﺍﻧﺠﺎﻡ ﻣﯽﺩﻫﺪ. ﺩﺭ ﺍﺻﻞ ﺍﯾﻦ ﮐﺎﺭ ﻫﻤﺎﻥ ﺗﻐﯿﯿﺮ ﺩﺭ ﺧﻠﻖ ﺍﻟﻠﻪ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺷﯿﻄﺎﻥ ﺩﺭ ﺣﻀﻮﺭ ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ ﻋﻬﺪ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩ، ﺑﻨﯽ ﺁﺩﻡ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺁﻥ ﻭﺍ ﻣﯽﺩﺍﺭﺩ؛ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ ﻣﺘﻌﺎﻝ ﺍﺯ ﺯﺑﺎﻥ ﻭﯼ ﺣﮑﺎﯾﺖ ﻣﯽﮐﻨﺪ ﮐﻪ ﺷﯿﻄﺎﻥ ﮔﻔﺖ : « ﻭَﻵﻣُﺮَﻧَّﻬُﻢْ ﻓَﻠَﯿُﻐَﯿِّﺮُﻥَّ ﺧَﻠْﻖَ ﺍﻟﻠّﻪِ » [ﺍﻟﻨﺴﺎﺀ:۱۱۹] «ﺁﻧﺎﻥ ﺩﺳﺘﻮﺭ ﻣﯽﺩﻫﻢ ﮐﻪ ﺁﻓﺮﯾﻨﺶ ﭘﺎﮎ ﺧﺪﺍﯾﯽ ﺭﺍ ﺗﻐﯿﯿﺮ ﺩﻫﻨﺪ». ﻭ ﺩﺭ ﺻﺤﯿﺢ ﺑﺨﺎﺭﯼ ﺍﺯ ﻋﺒﺪﺍﻟﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺴﻌﻮﺩ ﺭﺿﯽ ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﺭﻭﺍﯾﺖ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ : «ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ ﻟﻌﻨﺖ ﮐﻨﺪ ﺁﻥ ﺯﻧﺎﻧﯽ ﺭﺍ ﮐﻪ ﺑﺪﻧﺸﺎﻥ ﺭﺍ ﺧﺎﻝ ﮐﻮﺑﯽ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ، ﻭ ﺯﻧﺎﻥ ﺧﺎﻝ ﮐﻮﺏ ﺭﺍ ﻭ ﺯﻧﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﺍﺑﺮﻭﯼ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﺮ ﻣﯽﺩﺍﺭﻧﺪ ﻭ ﺯﻧﺎﻥ ﺁﺭﺍﯾﺸﮕﺮ ﺭﺍ، ﻭ ﺯﻧﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ ﺯﯾﺒﺎﯾﯽ دندانهایشان ﺭﺍ ﺍﺯ ﻫﻢ ﻓﺎﺻﻠﻪﺩﺍﺭ ﻣﯽﺳﺎﺯﻧﺪ، ﻭ ﺁﻥ ﺯﻧﺎﻧﯽ ﺭﺍ ﮐﻪ ﺁﻓﺮﯾﻨﺶ ﺍﻟﻬﯽ ﺭﺍ ﺩﺭ ﻭﺟﻮﺩﺷﺎﻥ ﺗﻐﯿﯿﺮ ﻣﯽﺩﻫﻨﺪ ﻭ ﻋﻮﺽ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ » ﺁﻧﮕﺎﻩ ﮔﻔﺖ : ﺑﺪﺍﻧﯿﺪ ﻭ ﺁﮔﺎﻩ ﺑﺎﺷﯿﺪ ﮐﻪ ﻣﻦ ﺁﻥ ﮐﺴﺎﻧﯽ ﺭﺍ ﻟﻌﻨﺖ ﻣﯽﮐﻨﻢ ﮐﻪ ﺭﺳﻮﻝ ﺍﻟﻠﻪ ﷺ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﻟﻌﻨﺖ ﮐﺮﺩﻩ ﺍﺳﺖ ﻭ ﺍﯾﻦ ﭘﯿﺮﻭﯼ ﺩﺭ ﻗﺮﺁﻥ ﺁﻣﺪﻩ ﺍﺳﺖ ﯾﻌﻨﯽ ﺍﯾﻦ ﺳﺨﻦ ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ ﻣﺘﻌﺎﻝ : « ﻭَﻣَﺎ ﺁﺗَﺎﮐُﻢُ ﺍﻟﺮَّﺳُﻮﻝُ ﻓَﺨُﺬُﻭﻩُ ﻭَﻣَﺎ ﻧَﻬَﺎﮐُﻢْ ﻋَﻨْﻪُ ﻓَﺎﻧﺘَﻬُﻮﺍ » [ﺍﻟﺤﺸﺮ:۷] « ﺁﻧﭽﻪ ﺭﺍ ﺭﺳﻮﻝ ﺧﺪﺍ ﺑﺮﺍﯼ ﺷﻤﺎ ﺁﻭﺭﺩﻩ ﺑﮕﯿﺮﯾﺪ ( ﻭ ﺍﺟﺮﺍ ﮐﻨﯿﺪ ) ﻭ ﺁﻧﭽﻪ ﻧﻬﯽ ﮐﺮﺩﻩ ﺧﻮﺩﺍﺭﯼ ﻧﻤﺎﺋﯿﺪ ». ﺍﯾﻦ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﺭﺍ ﺍﻣﺎﻡ ﺍﺑﻦ ﮐﺜﯿﺮ ﺩﺭ ﺗﻔﺴﯿﺮﺵ ﺩﺭ ۲/۳۵۹ ﭼﺎﭖ ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﺩﺍﺭ ﺍﻷﻧﺪﻟﺲ ﺁﻭﺭﺩﻩ ﺍﺳﺖ. ﻣﺘﺄﺳﻔﺎﻧﻪ ﺍﻣﺮﻭﺯﻩ ﺑﺴﯿﺎﺭﯼ ﺍﺯ ﺯﻧﺎﻥ ﺑﻪ ﺍﯾﻦ ﺩﺭﺩ ﺧﻄﺮﻧﺎﮎ ﮐﻪ ﺍﺯ ﮔﻨﺎﻫﺎﻥ ﮐﺒﯿﺮﻩ ﺍﺳﺖ، ﺩﭼﺎﺭ ﺷﺪﻩﺍﻧﺪ ﺗﺎ ﺟﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﺑﺮﺩﺍﺷﺘﻦ ﺍﺑﺮﻭ ﺑﺮﺍﯼ ﺯﻧﺎﻥ ﺍﺯ ﻭﺍﺟﺒﺎﺕ ﺭﻭﺯﻣﺮﻩ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ ﺩﺭ ﺻﻮﺭﺗﯽ ﮐﻪ ﺍﮔﺮ ﺷﻮﻫﺮﯼ ﺯﻧﺶ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺍﯾﻦ ﮐﺎﺭ ﺩﺳﺘﻮﺭ ﺩﻫﺪ، ﺑﺮﺍﯼ ﺯﻥ ﺟﺎﯾﺰ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﻣﻮﺭﺩ ﺍﺯ ﺷﻮﻫﺮ ﺍﻃﺎﻋﺖ ﻧﻤﺎﯾﺪ، ﺯﯾﺮﺍ ﺍﯾﻦ ﮐﺎﺭ ﻣﻌﺼﯿﺖ ﻭ ﮔﻨﺎﻩ ﺍﺳﺖ. ((ﺑﺮﮔﺮﻓﺘﻪ ﺍﺯ : ﮐﺘﺎﺏ ﺗﻨﺒﯿﻬﺎﺕ ﻋﻠﯽ ﺃﺣﮑﺎﻡ ﺗﺨﺘﺺ ﺑﺎﻟﻤﺆﻣﻨﺎﺕ، ﺷﯿﺦ ﺩﮐﺘﺮ ﺻﺎﻟﺢ ﺑﻦ ﻓﻮﺯﺍﻥ))

شیخ محمد ضیایی فرزند محمد صالح فرزند اسماعیل فرزند شمس الدین روز چهارشنبه ۱۳ تیر ماه ۱۳۱۸ (هـ.ش) مطابق با ۱۷ جمادی الاول ۱۳۵۸ (هـ.ق) در خانوادهای مومن و متدین در روستای هود از توابع بخش اوز لارستان فارس متولد شد. پدرش حاج محمد صالح امام جماعت روستا بود و این منصب را از آبا و اجدادش كه همگی تا پنج پشت امام جمتعت و قاضی هود بودند به ارث برده بود. مردم اختلافات، مسائل و مشكلات دینی و اجتماعی خود را نزد او حل میكردند و بدین سبب او را قاضی مینامیدند حاج محمد صالح علوم دینی را در مدرسه شیخ احمد فقهی در اوز فرا گرفته بود. بسیار مطالعه میكرد و به دلیل حافظه قویش از معلومات دینی، تاریخی و ادبی خوبی برخوردار بوده و از این نظر سرآمد بزرگان منطقه به حساب میآمد. مسجد جامع روستا را خود اداره می كرد و خودش اذان میگفت: می گویند صدای بسیار رسایی داشت به گونهای كه صدای اذان او از فاصله ۵ كیلومتری (در آن زمان بدون بلندگو) شنیده میشد. به تربیت فرزندانش بسیار اهمیت میداد و با وجودی كه به كشاورزی و باغداری هم مشغول بود ولی اجازه نمیداد حتی یک وعده به نماز جماعت مسجد نرسد. مادر شهید نیز از خانوادهای متدین و اهل علم از شیوخ روستای هَرم بود. محمد در چنین محیطی و زیر نظر چنین پدر و مادری پرورش یافت. دوران كودكی را در روستای خود پشت سر گذاشت، مدت یکسال یا بیش در روستای بیدشهر در مكتبخانه مرحوم سید عقیل كاملی (دایی مادرش) به فراگیری قرآن مشغول بود. چهار سال از دوران دبستان را در روستای كوره سپری كرد. پس از آن به تشویق پدرش به مدت ۴ سال در مدرسه دینی اوز (مدرسه شیخ احمد فقیهی) به تحصیلات دینی پرداخت. سپس به اصرار خودش و تشویق مادرش به قصد ادامه تحصیلات دینی راهی خارج كشور شد. در ابتدا پدرش مخالف خارج رفتن محمد بود و اصرار داشت كه او تحصیل علوم دینی را در همان مدرسه اوز به پایان رساند و در غیر اینصورت به كشاورزی و باغداری مشغول شود. اما اصرار شهید برای تحصیل در مدینه منوره و پشتیبانی مادرش باعث شد تا پدرش در سال ۳۵ یا ۳۶ شمسی او را به قطر بفرستد. در آن زمان شیخ ۱۷ یا ۱۸ ساله بود. مدت ۶ ماه در آنجا مشغول كار بود. تا اینكه حاج صدیق منصوری یكی از علمای منطقه مقیم خارج از كشور كه پیش از او از روستای كوره به مدینه رفته بود ضمن نامه ای به شهید خبر میدهد كه برای او در دانشگاه مدینه منوره ثبت نام كرده است و بهتر است هرچه زودتر راهی مدینه شود. شهید برای كار، قرارداد یكساله داشت اما پس از دریافت نامه در حالیكه شش ماه از قراردادش گذشته بود بدون گرفتن حقوق، كارش را رها كرده و همراه كاروان حج از قطر رهسپار مدینه منوره گردید، سال ۱۳۳۶ هـ.ش در سن ۱۸ سالگی وارد مدینه شد، تحصیلات خود را همراه با حاج صدیق منصوری بصورت غیر رسمی شوع میكند. در آن زمان هنوز دانشگاه مدینه افتتاح نشده بود ابتدا در مدرسه «دارالحدیث» درس می خواندند. بیشتر علوم دینی را در حلقههای درسی كه علمای مدینه در حرم نبوی تشكیل میدادند فرا گرفتند. این حلقههای درس در روضه مسجد النبی برگزار میشد. در آن مكان شریف صحیح بخاری، صحیح مسلم، سیرت و تفسیر را نزد شیخ محمد مختار شنقیطی آموخت. «احیاء علوم الدین» امام محمد غزالی را نزد شیخ ابراهیم خُتًنی كه اصلیتش ایرانی و فارسی زبان بود فرا گرفت، قرآن را هم در روضه حفظ كرد. در حلقه درس حدیث در هر جلسه حدیث جدید را با شرح و تفسیر و دلایل می خواندند و در جلسه بعد از اول شروع كرده تا به حدیث جدید میرسیدند. شیوه درس خواندنشان به گونهای بود كه شهید پیش از ورود به دانشگاه چندین بار صحیح بخاری و صحیح مسلم را دوره كرده بود. پیش از ورود به دانشگاه حافظ كل قرآن شد. ۴ سال بدین شكل بصورت غیر رسمی علوم دینی را كسب كرد یكی از هم دوره رهای عرب شهید در دانشگاه مدینه پس از شهادتش در مورد وی گفته بود: دخل الجامعة و هو مجتهد. وقتی در سال ۱۳۴۰ هـ.ش دانشگاه مدینه افتتاح شد، شهید جزء اولین گروه دانشجویان این دانشگاه بود. شهید ضیایی و حاج صدیق منصوری تنها ایرانیان دانشگاه مدینه بودند. به تشویق و تاكید شهید، برادرش شیخ عبدالوهاب نیز در همان سال به مدینه رفت و یکسال بعد به عنوان سومین ایرانی وارد دانشگاه مدینه شد. دانشگاه مدینه شامل چهار بخش مقدماتی، اعدادی، ثانوی و دانشگاه بود. شهید ضیایی از دوره ثانوی شروع به تحصیل كرد كه معدل دوره دبیرستان اینجاست. تحصیلات دانشگاهی را در رشته شریعت گذراند. در طول تحصیلات همواره جزء دانشجویان ممتاز بود. به اندازه ای كه به زبان عربی مسلط بود كه خود میگفت: «در مدینه وقتی عربی صحبت میكردم كسی متوجه ایرانی بودنم نمیشد.» پس از ۸ سال با مدرک لیسانس در رشته شریعت با درجه جید جیدا از دانشگاه مدینه فارغ التحصیل شد. از جمله اساتید وی در دانشگاه: عبدالمحسن عباد، شیخ عیبدالعزیز بن باز (رئیس دانشگاه) و شیخ محمد امین شنقیطی بودند، لازم به ذكر است كه شهید در تمام مدت تحصیل و اقامت در مدینه منوره از حمایتهای مالی و غیر مالی و راهنماییهای مرحوم شیخ عبدالرحیم انصاری یكی از علمای ایرانی ساكن مدینه برخوردار بودند. شهید ضیایی در مجموع حدود ۱۳ سال در مدینه منوره به سر بردند و در این مدت ۱۳ بار به سفر حج مشرف شد. شهید در سال ۱۳۴۷ هـ.ش به ایران بازگشت. یكسال در روستای خود (هود) ماند، در همین سال اولین نماز تراویح با ختم كل قرآن به امامت وی در روستای قلات برگزار شد. سپس به منظور استخدام در آموزش و پرورش راهی تهران شد. در آنجا سه شهر تهران، مشهد و بندرعباس را به منظور تدریس در دبیرستان به او پیشنهاد كردند. شهید به تشویق و راهنمایی فرد بزرگواری بنام عبدالرحمن فرامرزی، بندرعباس را انتخاب كرد. از سال ۴۸ مقیم بندرعباس شده و به عنوان دبیر دبیرستانهای بندرعباس شروع به تدریس دروس عربی كردند. شهید دو شغل را بسیار دوست داشت، طبابت و تدریس. از همین سال تا ۵۷ همراه با پیروزی انقلاب ایران، تقریبا هر سه سال به عنوان مدیر كاروان حج به سفر حج میرفتند. مجموعا در طور عمرشان بیش از ۲۰ بار به سفر حج رفتهاند كه آخرین بار پس از انقلاب بوده است. پس از بازگشت به ایران، شهید تلاش خود را برای فرستادن جوانان و نوجوانان اهل سنت به منظور تحصیل به دانشگاه مدینه آغاز كرد و تا چند سال به این كار ادامه داد. تعداد كسانی كه ایشان زمینه تحصیلشان را در مدینه فراهم نمود بسیارند. از جمله آنها علمای برجستهای چون شیخ عبدالكریم محمدی، سید احمد یگانه، شیخ صالح انصاری، شیخ محمد صالح پردل و … را نام برد. از سال ۴۸ تا ۷۲ هر سال امامت نماز تراویح و قیام را در مسجد گله داری بندرعباس به عهده داشت و تمام این سالها در رمضان، هر شب پس از نماز راویح سخنرانی میكردند كه اكثرا بصورت پرسش و پاسخ بود، كه مشتاقان زیادی داشت. وقتی شهید از سال ۴۸ فعالیت مذهبی خود را شروع كرد با مردمی روبرو بود كه از دین و مذهب چیز زیادی نمیدانستند و زمینه بیدینی و گمراهی با توجه به وضعیت پیش از انقلاب، فراهم بود. از همان ابتدای فعالیت همواره با تهدیدات، تمسخرها و مخالفتهای افراد بیدین و منافق روبرو بود. از جمله این افراد، كسرویها و بهاییها بودند كه مدتی بود در میان اهل سنت نفوذ كرده و پیروانی داشتند. یكی دو سخنرانی تند شهید علیه آنها، و مخالفت با شركت چنین افرادی در تشییع جنازه ها، منجر به توطئهای شد كه در سال ۵۳ علیه وی طرح ریزی كردند. در این حادثه شیخ ضیایی با خوردن شربتی مسموم در خانه یكی از این افراد دچار ناراحتی اعصاب شد، پس از مدتی تحمل بیماری، در شیراز تحت درمان قرار گرفت و بعد از سه چهار ماه مشكلات روحی روانی بهبود یافت. در سال ۱۳۶۰ هـ.ش مدرسه دینی بندر عباس را تاسیس كرد. اگر چه ابتدا با مخالفتهایی روبرو شد، اما با حمایت جناب آقای حقانی نماینده وقت بندر عباس در مجلس توانست اجازه تاسیس مدرسه را بگیرد. تنها گردانندگان مدرسه در بدو تأسیس شهید ضیایی و مولوی محمد حسن واحدی (افغانی) و تعداد طلبههای در این سال ۴۰ نفر از مناطق مختلف جنوب بودند. دروسی كه خود شهید تدریس میكرد، تفسیر، حدیث، سیرت، نحو و میراث بود. مدرسه بندرعباس اولین مدرسه اهل سنت در ایران بود كه كلاس بندی شده و طلاب دروس دینی و دولتی را با هم می خوانند. در سایر مدارس در آن زمان هر چند سابقه بیشتری داشتند فقط دروس دینی را میخواندند. شهید اكثر اوقات خود را در مدرسه میگذراند فاصله منزلش تا مدرسه حدودا پنج كیلومتر بود اما با این وجود بیشتر نمازها را در مدرسه با طلاب میخواند. رابطه خوبی با طلبهها داشت و مواقع لزوم برای آنها به منزله پدر بود. به گونهای كه شاگردانش مشكلات خانوادگی، مالی و … خود را نیز با وی در میان میگذاشتند. او معتقد بود كه مدرسه را خدا اداره میكند و نه شخص خاصی، و وجود یا عدم وی هیچ مشكلی در روند اداره مدرسه ایجاد نخواهد كرد. همواره میگفت: «هر چه دارم از بركت مسجد رسول الله و مدینه منوره است، اگر خوبی میبینم از بركت آیات و احادیثی است كه در روضه خواندهام و اگر بدی میبینم از خودم است»، مدرسه بیش از هر چیزی برایش اهمیت داشت.معتقد بود اداره مدرسه باید توسط شورای مدرسین باشد نه شخص واحد. از جمله طلبههایی كه در سال افتتاح مدرسه درس خوانده و هم اكنون مدرس هستند عبارتند از : شیخ نادر بیگدلی، شیخ محد هادی جلالی، شیخ عبدالعزیز افراز و شیخ محمود طارم. رابطه شهید با مردم بسیار خوب و به صله رحم بسیار اهمیت میداد، در حل و فصل مشكلات نیازمندان نهایت تلاش خود را میكرد. با افرادی كه بنیه مالی ضعیفی داشتند به گونههایی بر خورد میکرد كه هرگز احساس حقارت نمیكردند. اما به یقین آنچه بیشترین تاثیر را بر مردم بخصوص جوانان میگذاشت سخنرانیهای جذاب و جامع ایشان بود. موضوعات سخنرانی ایشان همواره بر محور تبلیغ دین و بیان شیوا و درس آموز تاریخ اسلام قرار داشت. هرگز در هیچ سخنرانی و هیچ خطبهای به هیچ مذهب و فرقهی اسلامی توهین نمیكرد، شهید معتقد بود برای تبلیغ دین هیچ نیازی به كوبیدن و توهین نیست، در همه چیز میانه رو بود. با وجودی كه اكثر خطبههای جمعه را خود ایراد میكرد، اما هرگز از این جایگاه برای توهین به سایرین استفاده نكرد و لیكن ظاهرا آنچه برای منافقین قابل تحمل نبود همان تبلیغ اسلام بود. هنگام رفع مشكلات دیگران هیچ توجهی به مذهب شخص محتاج نمیكرد. به نماز بسیار اهمیت میداد بویژه نماز صبح با جماعت مسجد. فرزندانش را از هفت ، هشت سالگی به مسجد میبرد بخصوص برای نماز صبح ، هنگامیكه راهی مسافرت میشد تنها توصیهاش این بود كه : بی نماز نشوید. همواره دوست داشت كه فرزندانش چه دختر و چه پسر تحصیلات عالیه داشته باشند. با بچهها بسیار مهربان بود و مخالف تنبیه بدنیشان بود. برای سادات احترام خاصی قایل بود. و بطور كلی آنچه باعث محبوبیت و احترام وی نزد دیگران میشود. اخلاق ایشان و تواضع و فروتنیشان در برخورد با مردم چه شیعه چه سنی بود. شیخ محمد ضیایی پس از عمری دعوت، در سن ۵۵ سالگی در روزی ما بین چهارشنبه ۲۲ تیرماه ۱۳۷۳ تا چهارشنبه ۲۹ تیرماه ۱۳۷۳ مطابق با ۴ الی ۱۱ صفر ۱۴۱۵ ه_ق به جرم مبلغ اسلام بودن توسط افرادی كوردل، جنایتكار از خدا بیخبر و شقی القلب به درجه رفیع شهادت رسید. شهادت شیخ آخرین و بزرگترین افتخار در زندگی دنیوی او بود كه به آن نایل آمد. جالب اینجاست كه دشمنان اسلام تصور میكردند كسی كه مدرسه دینی و اهل سنت جنوب را رهبری میكند شهید ضیایی است، اما وقتی پس از شهادت او مدرسهای كه با اخلاص او اداره میشد، استوارتر از همیشه به كار خود ادامه داد و نوارهای سخنرانی او بین مردم دست به دست شد بسیار دیر پی به اشتباه خود بردند. مراسم تشییع جنازهای كه مردم برای او ترتیب دادند و نه خانواده وی ، بینظیر بود و شاید قاتلین شهید حتی تصور نمیكردند آن جنایت چنین پیامدی داشته باشد. نه تنها از طرفداران شهید كاسته نشد بلكه كسانی كه تا آن روز نام ضیایی را هم نشنیده بودند آن روز شنیدند و مشتاق شناختن او شدند. اغراق نیست اگر بگوییم شیخ ضیایی دائره المعارفی از تاریخ اسلام و احكام اسلامی بود كه جامعه اهل سنت از دست داد، اما بدون شک شاگردانی از خود بجای گذاشت كه توانستند جای خالی او را پر كنند. ((روحش شاد و یادش گرامی))

رسول الله ﷺ فرموند : هر گاه از روی فراموشی نماز را زیاد یا کم خواندید دو سجده ی سهو، همانند سجده ی نماز برای جبران سهو تان انجام دهید وتفاوتی میان فرض وسنت برای این سجده نیست. (1) بنابراین، هرکس بر قیام یا قعود یا رکوع، سهوا بیفزاید باید برای آن، سجده سهو ببرد. (2) هر کس رکعتی را سهوا زیاد کند برای آن سجده ببرد. (3) هر گاه در تعداد رکعات شک کردید که : مثلا نماز چهار رکعتی را سه رکعت خواندهای ، بنا را بر اقل بگذار و باقی مانده را بخوان وسجده سهو انجام بده. (4) هرگاه در رکعت دوم یادت آمد که در رکعت اول فاتحه نخوانده ای آن رکعت را حساب نکن ونمازت را کامل کن و در آخرآن دو سجده سهو انجام بده. (5) هر گاه بعد از بلند شدن از رکعت دوم یاد آور شدی که تشهد اول را نخوانده ای لازم نیست که باز بنشینی وبخوانی فقط برای جبران آن دو سجده سهو انجام بده. (6) اگر فراموش کردی سوره ی بعد از فاتحه را بخوانی یا اینکه سمع الله لمن حمده را نگفتی،سجده سهو انجام بده ان شاءالله نمازت صحیح است. محل سجده سهو فقط بعد از تشهد آخر و قبل از سلام است.

دﺟﺎﻝ ﺍﺩﻋﺎی ﺭﺑﻮﺑﻴﺖ میﻛﻨﺪ ﻭ ﺟﻬﺖ ﺗﺮﻭﻳﺞ ﺑﺎﻃﻞﻫﺎی ﺧﻮﺩ ﺍﻋﻤﺎﻝ ﺧﺎﺭﻕ ﺍﻟﻌﺎﺩﻩ ﺭﺍ ﺍﻧﺠﺎﻡ ﻣﻲﺩﻫﺪ، حتی شخصی ﻛﻪ ﻧﺰﺩ ﺍﻭ میﺁﻳﺪ ﮔﻤﺎﻥ میﻛﻨﺪ ﺟﺮﻳﺎﻥ ﺩﺟﺎﻝ ﺑﺮ ﻭی ﭘﻨﻬﺎﻥ نمیﺷﻮﺩ ﻭ ﺑﺎﻃﻞ ﺍﻭ ﺗﺄﺛﻴﺮی ﻧﺪﺍﺭﺩ. ﺍﻣﺎ وقتی ﺍﻋﻤﺎﻝ ﺧﺎﺭﻕ ﺍﻟﻌﺎﺩﻩ ﺍﻭ ﺭﺍ میﺑﻴﻨﺪ، ﺗﺴﻠﻴﻢ میﺷﻮﺩ ﻭ ﺍﺯ ﺍﻭ ﭘﻴﺮﻭب میﮐﻨﺪ. ﺩﺭ ﺳﻨﻦ ﺍبی ﺩﺍﻭﺩ ﺑﺎ ﺳﻨﺪ ﺻﺤﻴﺢ ﺍﺯ ﻋﻤﺮﺍﻥ ﺑﻦ ﺣﺼﻴﻦ ﺭﻭﺍﻳﺖ ﺷﺪﻩ ﻛﻪ ﺭﺳﻮﻝ اﻟﻠﻪ ﷺ ﻓﺮﻣﻮﺩ : «ﻣَﻦْ ﺳَﻤِﻊَ ﺑﺎﻟﺪَّﺟَّﺎﻝ، ﻓَﻠْﻴَﻨْﺄَ ﻣﻨﻪ، ﻓﻮﺍﻟﻠﻪ ﺇِﻥ ﺍﻟﺮﺟﻞ ﻟﻴﺄﺗﻴﻪ ﻭﻫﻮ ﻳَﺤْﺴِﺐُ ﺃَﻧﻪ ﻣﺆﻣﻦ، ﻓﻴﺘﺒﻌُﻪ، ﻣﻤﺎ ﻳَﺒْﻌَﺚُ ﺑﻪ ﻣﻦ ﺍﻟﺸﺒﻬﺎﺕ، ﺃَﻭ ﻟَﻤَﺎ ﻳَﺒﻌﺚ ﺑﻪ ﻣﻦ ﺍﻟﺸﺒﻬﺎﺕ» ﺟﺎﻣﻊ ﺍﻻﺻﻮﻝ (10/356) ﺷﻤﺎﺭﻩ (7846). «ﻫﺮﻛﺲ ﺩﺭﺑﺎﺭﻩ ﺩﺟﺎﻝ میﺷﻨﻮﺩ ﺑﺎﻳﺪ ﺍﺯ ﻭی ﺩﻭﺭی ﻛﻨﺪ. ﺑﻪ ﺧﺪﺍ ﺳﻮﮔﻨﺪ، ﺍﻧﺴﺎﻥ ﻣﺴﻠﻤﺎﻥ ﭘﻴﺶ ﺍﻭ میﺁﻳﺪ ﻭ میﭘﻨﺪﺍﺭﺩ ﻛﻪ ﻣﺴﻠﻤﺎﻥ ﺍﺳﺖ. ﻭلی ﻭقتی ﻧﺰﺩ ﺍﻭ میﺁﻳﺪ ﺍﺯ ﺷﺒﻬﺎﺕ ﺍﻟﻘﺎ ﺷﺪﻩ ﺍﻭ ﭘﻴﺮﻭی میﻛﻨﺪ». ﻫﺮﻛﺲ ﺑﺎ ﺩﻗﺖ ﺩﺟﺎﻝ ﺭﺍ ﻣﻮﺭﺩ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻗﺮﺍﺭ ﺩﻫﺪ، ﻗﻄﻌﺎً میﺩﺍﻧﺪ ﻛﻪ ﺩﺟﺎﻝ ﺑﺎﻃﻞ ﺍﺳﺖ ﻭ ﺻﻔﺎﺕ ﺭﺑﻮﺑﻴﺖ ﺩﺭ ﺁﻥ ﺗﺤﻘﻖ ﻧﻴﺎﻓﺘﻪﺍﻧﺪ. ﻫﺮﭼﻨﺪ ﺗﻮﺳﻂ ﺍﻭ ﻛﺎﺭﻫﺎی ﺧﻼﻑ ﻋﺎﺩﺕ ﺻﻮﺭﺕ میﮔﻴﺮﺩ، ﭼﻮﻥ ﺩﺟﺎﻝ ﺑﺸﺮ ﻭ ﻧﺎﺗﻮﺍﻥ ﺍﺳﺖ. میﺧﻮﺭﺩ، میﻧﻮﺷﺪ، میﺧﻮﺍﺑﺪ ﻭ ﻧﻴﺎﺯ ﺑﻪ ﺑﻮﻝ ﻭ ﻏﺎﺋﻂ ﺩﺍﺭﺩ. ﻫﺮﻛﺲ ﭼﻨﻴﻦ ﺣﺎلتی ﺩﺍﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ، ﭼﮕﻮﻧﻪ میﺗﻮﺍﻧﺪ ﺍﻟﻪ، ﻣﻌﺒﻮﺩ ﻭ ﺭﺏ ﻛﺎﺋﻨﺎﺕ ﺑﺎﺷﺪ. ﺣﺎﻝ ﺁﻧﻜﻪ ﺍﻭ ﻧﻴﺎﺯﻣﻨﺪ ﺑﻪ ﻛﺎﺋﻨﺎﺕ ﺍﺳﺖ!!! ﺑﺎ ﺍﻳﻦ ﻭﺟﻮﺩ ﺭﺳﻮﻝ ﺍﻟﻠﻪ ﷺ ﺑﺴﻴﺎﺭی ﺍﺯ ﻋﻼﻳﻢ ﻭ ﻭﻳﮋگیﻫﺎی ﺁﻥ ﺭﺍ ﺑﺮﺍی ﻣﺎ ﺑﻴﺎﻥ ﻓﺮﻣﻮﺩﻩ ﺍﺳﺖ ﺗﺎ ﻣﺴﻠﻤﺎنی ﻛﻪ ﺩﺟﺎﻝ ﺩﺭ ﺯﻣﺎﻥ ﺁﻧﻬﺎ ﻇﻬﻮﺭ میﻛﻨﺪ، ﺍﻭ ﺭﺍ ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﻭ ﺩﺭ ﺩﺍﻡ ﻓﺮﻳﺐ ﺍﻭ ﮔﺮﻓﺘﺎﺭ ﻧﺸﻮﺩ. ﻭﻳﮋگیﻫﺎی ﺑﺮﺟﺴﺘﻪ ﺩﺟﺎﻝ : ﺭﺳﻮﻝ ﺍﻟﻠﻪ ﷺ ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪﺍی ﺩﺟﺎﻝ ﺭﺍ ﻣﻌﺮفی ﮐﺮﺩﻩ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺣﺎﻝ ﻭ ﮐﻴﻔﻴﺖ ﻭ ﺻﻔﺎﺕ ﻭ ﻗﻴﺎﻓﻪی ﺍﻭ ﺭﻭﺷﻦ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ. ﺩﺭ ﺻﺤﻴﺢ ﺑﺨﺎﺭی ﺍﺯ ﻋﺒﺪﺍﻟﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﺭﺿﻲ ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﺭﻭﺍﻳﺖ ﺷﺪﻩ ﻛﻪ ﺭﺳﻮﻝ ﺍﻟﻠﻪ ﷺ ﺩﺟﺎﻝ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺧﻮﺍﺏ ﺩﻳﺪ ﻭ ﺍﻭ ﺭﺍ ﭼﻨﻴﻦ ﺗﻮﺻﻴﻒ ﻓﺮﻣﻮﺩ : ﻣﺮﺩی ﺗﻨﻮﻣﻨﺪ ﻭ ﺳﺮﺥ ﺭﻧﮓ ﺍﺳﺖ، ﻣﻮﻫﺎی ﺳﺮﺵ ﭘﻴﭽﻴﺪﻩ ﻭ ﺍﺯ یک ﭼﺸﻢ ﻧﺎﺑﻴﻨﺎ ﺍﺳﺖ. ﭼﺸﻢ ﻛﻮﺭ ﺍﻭ ﺑﻄﺮﻑ ﺑﻴﺮﻭﻥ ﺑﺮﺟﺴﺘﻪ ﻭ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺩﺍﻧﻪ ﺍﻧﮕﻮﺭی ﺍﺳﺖ ﻛﻪ ﺭﻭی ﺁﺏ میﺑﺎﺷﺪ. ﺍﺯ ﻟﺤﺎﻅ ﺳﻴﻤﺎ ﻭ ﺻﻮﺭﺕ ﻭ ﻗﻴﺎﻓﻪ ﺗﺸﺎﺑﻪ ﺯﻳﺎﺩی ﺑﻪ ﺍﺑﻦ ﻗﻄﻦ ﺧﺰﺍعی ﺩﺍﺭﺩ. ﺻﺤﻴﺢ ﺍﻟﺒﺨﺎﺭﻱ، ﻛﺘﺎﺏ ﺍﻟﻔﺘﻦ. ﻓﺘﺢ ﺍﻟﺒﺎﺭﻱ: (13/90). ﺍﺯ ﻋﺒﺎﺩﻩ ﺑﻦ ﺻﺎﻣﺖ ﺭﻭﺍﻳﺖ ﺷﺪﻩ ﻛﻪ ﺭﺳﻮﻝ ﺍﻟﻠﻪ ﷺ ﻓﺮﻣﻮﺩ : «ﺇﻧﻲ ﺣﺪﺛﺘﻜﻢ ﻋﻦ ﺍﻟﺪﺟﺎﻝ ﺣﺘﻰ ﺧﺸﻴﺖ ﺃﻥ ﻻ ﺗﻌﻘﻠﻮﺍ، ﺃﻥ ﻣﺴﻴﺢ ﺍﻟﺪﺟﺎﻝ ﺭﺟﻞ ﻗﺼﻴﺮ ﺃﻓﺤﺞ ﺟﻌﺪ ﺃﻋﻮﺭ ﻣﻄﻤﻮﺱ ﺍﻟﻌﻴﻨﻮﺇﻧﻪ ﺃﻋﻮﺭ ﺍﻟﻌﻴﻦ، ﻟﻴﺴﺖ ﺑﻨﺎﺗﺌﺔ ﻭﻻ ﺣﺠﺮﺍﺀ، ﻭﺍﻋﻠﻤﻮﺍ ﺃﻥ ﺍﻟﻠﻪ ﻋﺰ ﻭﺟﻞ ﻟﻴﺲ ﺑﺄﻋﻮﺭ، ﻭﺃﻧﻜﻢ ﻟﻦ ﺗﺮﻭﺍ ﺭﺑﻜﻢ ﺣﺘﻰ ﺗﻤﻮﺗﻮﺍ» «ﻣﻦ ﺩﺭﺑﺎﺭﻩ ﺩﺟﺎﻝ ﺑﺮﺍی ﺷﻤﺎ ﺻﺤﺒﺖ ﻛﺮﺩﻡ ﺗﺎ ﺍﻳﻨﻜﻪ ﺍﺣﺘﻤﺎﻝ ﺩﺍﺩﻡ ﻣﺘﻮﺟﻪ ﻧﺸﺪﻩﺍﻳﺪ. اینک به ﺷﻤﺎ میﮔﻮﻳﻢ ﻛﻪ ﻣﺴﻴﺢ ﺩﺟﺎﻝ ﻣﺮﺩ ﻛﻮﺗﺎﻩ ﻗﺪی ﺍﺳﺖ. ﻣﻮﻫﺎی ﭘﻴﭽﻴﺪﻩ ﺩﺍﺭﺩ. یک ﭼﺸﻢ ﺍﺳﺖ ﻭ ﭼﺸﻢ ﺍﻭ بیﻧﻮﺭ ﺍﺳﺖ. بیﺍﺑﺮﻭ ﺍﺳﺖ، ﺑﺮﺟﺴﺘﻪ ﻧﻴﺴﺖ. ﺍﮔﺮ ﺩﭼﺎﺭ ﻣﺸﮑﻞ ﺷﺪﻳﺪ، ﺑﺪﺍﻧﻴﺪ ﻛﻪ ﭘﺮﻭﺭﺩﮔﺎﺭ ﺷﻤﺎ یک ﭼﺸﻢ ﻧﻴﺴﺖ ﻭ ﺗﻨﻬﺎ ﺩﺭ ﻗﻴﺎﻣﺖ ﻗﺎﺩﺭ ﺑﻪ ﺩﻳﺪﻥ ﺍﻭ ﺧﻮﺍﻫﻴﺪ ﺑﻮﺩ». یک ﭼﺸﻢ ﺑﻮﺩﻥ ﺩﺟﺎﻝ : ﺭﺳﻮﻝ ﺍﻟﻠﻪ ﷺ ﺑﺮ ﺗﻮﺻﻴﻒ ﺩﻭ ﭼﺸﻢ ﺩﺟﺎﻝ ﺧﻴﻠﻲ ﺗﺎﻛﻴﺪ ﻓﺮﻣﻮﺩﻩ ﺍﺳﺖ، ﭼﻮﻥ ﻫﺮ ﭼﻨﺪ ﺑﺘﻮﺍﻧﺪ ﺍﺯ ﺳﺎﻳﺮ ﺻﻔﺎﺕ ﻭ ﻭﻳﮋگیﻫﺎﻳﺶ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺭﻫﺎ ﺳﺎﺯﺩ، ﻫﺮﮔﺰ نمیﺗﻮﺍﻧﺪ ﭼﺸﻢﻫﺎﻳﺶ ﺭﺍ ﭘﻨﻬﺎﻥ ﻛﻨﺪ. ﭼﺸﻢﻫﺎ ﺩﺭ ﻣﻌﺮﺽ ﺩﻳﺪ ﻋﻤﻮﻡ ﻗﺮﺍﺭ میﮔﻴﺮﻧﺪ. ﻫﺮﻛﺲ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ میﺑﻴﻨﺪ ﻭ ﻭﻳﮋگیﻫﺎی ﭼﺸﻢ ﺁﺷﻜﺎﺭ ﻭ ﭘﻨﻬﺎﻥ ﺷﺪنی ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ. ﺩﺭ برخی ﺭﻭﺍﻳﺎﺕ ﺁﻣﺪﻩ ﺍﺳﺖ ﻛﻪ ﭼﺸﻢ ﺍﻋﻮﺭ (ﻛﻮﺭ) ﺩﺟﺎﻝ ﭼﺸﻢ ﺭﺍﺳﺖ ﺍﺳﺖ ﻭ ﺩﺭ بعضی ﺭﻭﺍﻳﺎﺕ ﭼﺸﻢ ﺍﻋﻮﺭ ﭼﺸﻢ ﭼﭗ ﻣﻌﺮفی ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ. ﺍﻋﻮﺭ ﺑﻮﺩﻥ ﭼﺸﻢ ﺭﺍﺳﺖ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﻣﻌﺮﻭﻑ ﺍﺳﺖ، ﭼﻮﻥ ﺍﺣﺎﺩﻳﺜﺶ ﻣﺘﻔﻖ ﻋﻠﻴﻪ ﻫﺴﺘﻨﺪ. ﺭﺳﻮﻝ ﺍﻟﻠﻪ ﷺ ﭼﺸﻢ ﺍﻋﻮﺭ ﺩﺟﺎﻝ ﺭﺍ ﺑﻪ ﭼﺸﻢ ﺧﺎﻣﻮﺵ ﻭ بیﺧﺎﺻﻴﺖ ﺗﺸﺒﻴﻪ ﻛﺮﺩﻩ ﺍﺳﺖ. ﺩﺭ ﺣﺪیثی ﺁﻣﺪﻩ ﮐﻪ ﭼﺸﻢ ﺭﺍﺳﺖ ﺍﻭ ﺑﺮﺟﺴﺘﻪ ﻭ ﻗﺎﺑﻞ ﭘﻨﻬﺎﻥ ﮐﺮﺩﻥ نمیﺑﺎﺷﺪ. ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻧﺨﺎﻋﻪﺍی ﻛﻪ ﺭﻭی ﺩﻳﻮﺍﺭ ﺻﺎﻑ ﻭ ﮔﭻﻛﺎﺭی ﺷﺪﻩ ﺑﻴﻔﺘﺪ. ﺩﺭ ﺻﺤﻴﺢ ﻣﺴﻠﻢ ﺍﺯ ﻋﺒﺪﺍﻟﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﺭﺿﻲ ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﺩﺭﺑﺎﺭﻩ ﺩﺟﺎﻝ ﺁﻣﺪﻩ ﺍﺳﺖ: «ﺃَﻋْﻮَﺭِ ﺍﻟْﻌَﻴْﻦِ ﺍﻟْﻴُﻤْﻨَﻰ ﻛَﺄَﻧَّﻬَﺎ ﻋِﻨَﺒَﺔٌ ﻃَﺎﻓِﻴَﺔٌ» ﺑﺨﺎﺭﻱ ﮐﺘﺎﺏ [ﺍﻟﻔﺘﻦ ﺑﺎﺏ دﺟﺎﻝ] ﻓﺘﺢ ﺍﻟﺒﺎﺭﻱ (13/90). ﻣﺴﻠﻢ ﮐﺘﺎﺏ [ﺍﻟﻔﺘﻦ ﺑﺎﺏ ذﮐﺮ ﺩﺟﺎﻝ] (4/2247). «ﭼﺸﻢ ﺭﺍﺳﺘﺶ ﻛﻮﺭ ﻭ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺩﺍﻧﻪ ﺍﻧﮕﻮﺭﻱ ﺍﺳﺖ ﻛﻪ ﺭﻭﻱ ﺁﺏ ﺷﻨﺎ میﻛﻨﺪ» ﺩﺭ ﺣﺪﻳﺚ ﺍﺑﻲ ﺳﻌﻴﺪ: «ﻭ ﻋﻴﻨﻪ ﺍﻟﻴﻤﻨﻲ ﻋﻮﺭﺍﺀ ﺟﺎﺣﻈﻪ ﻻ ﺗﺤﻔﻲ ﻛﺎﻧﻬﺎ ﻧﺨﺎﻋﻪ ﻓﻲ ﺣﺎﺋﻂ ﻣﺠﺼﺺ، ﻋﻴﻨﻪ ﺍﻟﻴﺴﺮﻱ ﻛﺎﻧﻬﺎ ﻛﻮﻛﺐ ﺩﺭﻱ» ﺍﻣﺎﻡ ﻧﻮﻭﻱ ﺭﻭﺍﻳﺎﺕ ﻣﺘﻌﺎﺭﺽ ﺭﺍ ﺍﻳﻨﮕﻮﻧﻪ ﺗﻮﺟﻴﻪ ﻧﻤﻮﺩﻩ ﺍﺳﺖ: ﺗﻤﺎﻡ ﺭﻭﺍﻳﺎتی ﻛﻪ ﺣﺎکی ﺍﺯ ﺍﻋﻮﺭ ﺑﻮﺩﻥ ﺩﻭ ﭼﺸﻢ ﺩﺟﺎﻝ ﻫﺴﺘﻨﺪ، ﺑﻪ ﺩﺭﺟﻪ ﺻﺤﺖ ﺭﺳﻴﺪﻩﺍﻧﺪ.«ﻋﻮﺭﺍﺀ» ﺑﻪ ﻣﻌﻨﻲ ﻣﻌﻴﻮﺏ ﺑﻮﺩﻥ ﭼﺸﻢ ﺍﺳﺖ، ﺑﻨﺎ ﺑﺮ ﺍﻳﻦ ﺗﻮﺻﻴﻒ ﻛﺮﺩﻥ ﭼﺸﻢ ﺩﺟﺎﻝ ﺑﻪ ﻋﻮﺭ یعنی ﻫﺮ ﺩﻭ ﭼﺸﻤﺶ ﻣﺸﮑﻞ ﺩﺍﺭﻧﺪ. ﺩﺭ بعضی ﺭﻭﺍﻳﺎﺕ ﺩﻳﮕﺮ ﺁﻣﺪﻩ ﺍﺳﺖ ﻛﻪ ﭼﺸﻢ ﺭﺍﺳﺖ ﺍﻭ ﻛﻮﺭ ﺍﺳﺖ ﻭ ﺩﺭ ﺑﺮﺧﻲ ﺭﻭﺍﻳﺎﺕ ﺩﻳﮕﺮ ﺁﻣﺪﻩ ﺍﺳﺖ ﻛﻪ ﭼﺸﻢ ﭼﭗ ﺍﻭ ﻛﻮﺭ ﺍﺳﺖ. ﺩﺭ ﺑﻌﻀﻲ ﺭﻭﺍﻳﺎﺕ ﺁﻣﺪﻩ ﺍﺳﺖ : «ﺍﺣﺪﺍﻫﻤﺎ ﻃﺎﻓﺌﻪ» ﺑﺎ ﻫﻤﺰﻩ ﺑﻪ معنی ﻓﺎﻗﺪ ﺩﻳﺪ. یعنی ﭼﺸﻢ ﺍﻭ ﺩﻳﺪ ﻧﺪﺍﺭﺩ. ﻭ ﺩﺭﺑﺎﺭﻩ ﭼﺸﻢ ﺩﻳﮕﺮ ﺍﻭ ﺁﻣﺪﻩ ﺍﺳﺖد: «ﺍﻻﺧﺮﻱ ﻃﺎﻓﻴﻪ» ﺑﺪﻭﻥ ﻫﻤﺰﻩ ﺑﻪ معنی ﻇﺎﻫﺮ ﻭ ﺑﺮﺟﺴﺘﻪ. ﭘﺲ ﺩﻭ ﭼﺸﻢ ﺩﺟﺎﻝ ﺑﺮ ﺍﺳﺎﺱ ﺍﻇﻬﺎﺭﺍﺕ ﺍﻣﺎﻡ ﻧﻮﻭﻱ یک ﻓﺎﻗﺪ ﻧﻮﺭ ﻭ ﺩﻳﺪ ﻭ ﺩﻳﮕﺮی ﻫﺮﭼﻨﺪ ﮐﻮﺭ ﻧﻴﺴﺖ ﺍﻣﺎ ﺩﺍﺭﺍی ﺍﺧﺘﻼﻝ ﻭ ﻋﻴﺐ ﺍﺳﺖ. دﺭ ﺭﻭﺍﻳﺖ ﻣﺴﻠﻢ ﺁﻣﺪﻩ ﺍﺳﺖ : جشمی ﻛﻪ ﻓﺎﻗﺪ ﻧﻮﺭ ﻭ ﺩﻳﺪ ﺍﺳﺖ، ﻫﻤﺎﻥ ﭼﺸﻢ ﻣﻤﺴﻮﺡ ﺍﺳﺖ. ﺭﻭی ﺁﻧﺮﺍ ﺟﻠﺪب ﻛﻠﻔﺖ ﭘﻮﺷﺎﻧﺪﻩ ﻭ ﺗﻮﺍﻥ ﺩﻳﺪﻥ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺁﻥ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺍﺳﺖ. ﺭﺳﻮﻝ ﺍﻟﻠﻪ ﷺ ﭼﺸﻢ ﺑﻴﻨﺎﻳﺶ ﺭﺍ ﺍﻳﻨﮕﻮﻧﻪ ﺗﻮﺻﻴﻒ میﻓﺮﻣﺎﻳﺪ : ﭼﺸﻢ ﺍﻭ ﺳﺒﺰ ﻭ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺷﻴﺸﻪ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ میﺭﺳﺪ. یک ﭼﺸﻢ ﺑﻮﺩﻥ ﺩﺟﺎﻝ : ﺭﺳﻮﻝدﺍﻟﻠﻪ ﷺ ﺑﺮ ﺗﻮﺻﻴﻒ ﺩﻭ ﭼﺸﻢ ﺩﺟﺎﻝ خیلی ﺗﺎﻛﻴﺪ ﻓﺮﻣﻮﺩﻩ ﺍﺳﺖ، ﭼﻮﻥ ﻫﺮ ﭼﻨﺪ ﺑﺘﻮﺍﻧﺪ ﺍﺯ ﺳﺎﻳﺮ ﺻﻔﺎﺕ ﻭ ﻭﻳﮋگیﻫﺎﻳﺶ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺭﻫﺎ ﺳﺎﺯﺩ، ﻫﺮﮔﺰ نمیﺗﻮﺍﻧﺪ ﭼﺸﻢﻫﺎﻳﺶ ﺭﺍ ﭘﻨﻬﺎﻥ ﻛﻨﺪ. ﭼﺸﻢﻫﺎ ﺩﺭ ﻣﻌﺮﺽ ﺩﻳﺪ ﻋﻤﻮﻡ ﻗﺮﺍﺭ میﮔﻴﺮﻧﺪ. ﻫﺮﻛﺲ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﻣنیﺑﻴﻨﺪ ﻭ ﻭﻳﮋگیﻫﺎی ﭼﺸﻢ ﺁﺷﻜﺎﺭ ﻭ ﭘﻨﻬﺎﻥ ﺷﺪنی ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ. ﺍﺣﺎﺩﻳﺚ ﮔﺬﺷﺘﻪ ﺍﺷﺎﺭﺍتی ﭘﻴﺮﺍﻣﻮﻥ ﻣﻌﻴﻮﺏ ﺑﻮﺩﻥ ﭼﺸﻢﻫﺎی ﺩﺟﺎﻝ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ. ﺩﺭ ﺑﺮخی ﺭﻭﺍﻳﺎﺕ ﺁﻣﺪﻩ ﺍﺳﺖ ﻛﻪ ﭼﺸﻢ ﺍﻋﻮﺭ (ﻛﻮﺭ) ﺩﺟﺎﻝ ﭼﺸﻢ ﺭﺍﺳﺖ ﺍﺳﺖ ﻭ ﺩﺭ بعضی ﺭﻭﺍﻳﺎﺕ ﭼﺸﻢ ﺍﻋﻮﺭ ﭼﺸﻢ ﭼﭗ ﻣﻌﺮعی ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ. ﺍﻋﻮﺭ ﺑﻮﺩﻥ ﭼﺸﻢ ﺭﺍﺳﺖ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﻣﻌﺮﻭﻑ ﺍﺳﺖ، ﭼﻮﻥ ﺍﺣﺎﺩﻳﺜﺶ ﻣﺘﻔﻖ ﻋﻠﻴﻪ ﻫﺴﺘﻨﺪ. ﺭﺳﻮﻝ اﻟﻠﻪ ﷺ ﭼﺸﻢ ﺍﻋﻮﺭ ﺩﺟﺎﻝ ﺭﺍ ﺑﻪ ﭼﺸﻢ ﺧﺎﻣﻮﺵ ﻭ بیﺧﺎﺻﻴﺖ ﺗﺸﺒﻴﻪ ﻛﺮﺩﻩ ﺍﺳﺖ. ﺩﺭ ﺣﺪیثی ﺁﻣﺪﻩ ﮐﻪ ﭼﺸﻢ ﺭﺍﺳﺖ ﺍﻭ ﺑﺮﺟﺴﺘﻪ ﻭ ﻗﺎﺑﻞ ﭘﻨﻬﺎﻥ ﮐﺮﺩﻥ نمیﺑﺎﺷﺪ. ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻧﺨﺎﻋﻪﺍی ﻛﻪ ﺭﻭﻱ ﺩﻳﻮﺍﺭ ﺻﺎﻑ ﻭ ﮔﭻﻛﺎﺭﻱ ﺷﺪﻩ ﺑﻴﻔﺘﺪ. ﺩﺭ ﺻﺤﻴﺢ ﻣﺴﻠﻢ ﺍﺯ ﻋﺒﺪﺍﻟﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﺭﺿﻲ ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﺩﺭﺑﺎﺭﻩ ﺩﺟﺎﻝ ﺁﻣﺪﻩ ﺍﺳﺖ: «ﺃَﻋْﻮَﺭِ ﺍﻟْﻌَﻴْﻦِ ﺍﻟْﻴُﻤْﻨَﻰ ﻛَﺄَﻧَّﻬَﺎ ﻋِﻨَﺒَﺔٌ ﻃَﺎﻓِﻴَﺔٌ» ﺑﺨﺎﺭﻱ ﮐﺘﺎﺏ [ﺍﻟﻔﺘﻦ ﺑﺎﺏ ﺩﺟﺎﻝ] ﻓﺘﺢ ﺍﻟﺒﺎﺭی (13/90). ﻣﺴﻠﻢ ﮐﺘﺎﺏ [ﺍﻟﻔﺘﻦ ﺑﺎﺏ ﺫﮐﺮ ﺩﺟﺎﻝ] (4/2247). «ﭼﺸﻢ ﺭﺍﺳﺘﺶ ﻛﻮﺭ ﻭ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺩﺍﻧﻪ ﺍﻧﮕﻮﺭﻱ ﺍﺳﺖ ﻛﻪ ﺭﻭﻱ ﺁﺏ ﺷﻨﺎ ﻣﻲﻛﻨﺪ» ﺩﺭ ﺣﺪﻳﺚ ﺍﺑﻲ ﺳﻌﻴﺪ: «ﻭ ﻋﻴﻨﻪ ﺍﻟﻴﻤﻨﻲ ﻋﻮﺭﺍﺀ ﺟﺎﺣﻈﻪ ﻻ ﺗﺤﻔﻲ ﻛﺎﻧﻬﺎ ﻧﺨﺎﻋﻪ ﻓﻲ ﺣﺎﺋﻂ ﻣﺠﺼﺺ، ﻋﻴﻨﻪ ﺍﻟﻴﺴﺮﻱ ﻛﺎﻧﻬﺎ ﻛﻮﻛﺐ ﺩﺭﻱ» ﺍﻣﺎﻡ ﻧﻮﻭﻱ ﺭﻭﺍﻳﺎﺕ ﻣﺘﻌﺎﺭﺽ ﺭﺍ ﺍﻳﻨﮕﻮﻧﻪ ﺗﻮﺟﻴﻪ ﻧﻤﻮﺩﻩ ﺍﺳﺖ : ﺗﻤﺎﻡ ﺭﻭﺍﻳﺎتی ﻛﻪ ﺣﺎکی ﺍﺯ ﺍﻋﻮﺭ ﺑﻮﺩﻥ ﺩﻭ ﭼﺸﻢ ﺩﺟﺎﻝ ﻫﺴﺘﻨﺪ، ﺑﻪ ﺩﺭﺟﻪ ﺻﺤﺖ ﺭﺳﻴﺪﻩﺍﻧﺪ.«ﻋﻮﺭﺍﺀ» ﺑﻪ ﻣﻌﻨﻲ ﻣﻌﻴﻮﺏ ﺑﻮﺩﻥ ﭼﺸﻢ ﺍﺳﺖ، ﺑﻨﺎ ﺑﺮ ﺍﻳﻦ ﺗﻮﺻﻴﻒ ﻛﺮﺩﻥ ﭼﺸﻢ ﺩﺟﺎﻝ ﺑﻪ ﻋﻮﺭ یعنی ﻫﺮ ﺩﻭ ﭼﺸﻤﺶ ﻣﺸﮑﻞ ﺩﺍﺭﻧﺪ. ﺩﺭ بعضی ﺭﻭﺍﻳﺎﺕ ﺩﻳﮕﺮ ﺁﻣﺪﻩ ﺍﺳﺖ ﻛﻪ ﭼﺸﻢ ﺭﺍﺳﺖ ﺍﻭ ﻛﻮﺭ ﺍﺳﺖ ﻭ ﺩﺭ ﺑﺮخی ﺭﻭﺍﻳﺎﺕ ﺩﻳﮕﺮ ﺁﻣﺪﻩ ﺍﺳﺖ ﻛﻪ ﭼﺸﻢ ﭼﭗ ﺍﻭ ﻛﻮﺭ ﺍﺳﺖ. ﺩﺭ بعضی ﺭﻭﺍﻳﺎﺕ ﺁﻣﺪﻩ ﺍﺳﺖ : «ﺍﺣﺪﺍﻫﻤﺎ ﻃﺎﻓﺌﻪ» ﺑﺎ ﻫﻤﺰﻩ ﺑﻪ معنی ﻓﺎﻗﺪ ﺩﻳﺪ. یعنی ﭼﺸﻢ ﺍﻭ ﺩﻳﺪ ﻧﺪﺍﺭﺩ. ﻭ ﺩﺭﺑﺎﺭﻩ ﭼﺸﻢ ﺩﻳﮕﺮ ﺍﻭ ﺁﻣﺪﻩ ﺍﺳﺖ : «ﺍﻻﺧﺮﻱ ﻃﺎﻓﻴﻪ» ﺑﺪﻭﻥ ﻫﻤﺰﻩ ﺑﻪ معنی ﻇﺎﻫﺮ ﻭ ﺑﺮﺟﺴﺘﻪ. ﭘﺲ ﺩﻭ ﭼﺸﻢ ﺩﺟﺎﻝ ﺑﺮ ﺍﺳﺎﺱ ﺍﻇﻬﺎﺭﺍﺕ ﺍﻣﺎﻡ ﻧﻮﻭﻱ یک ﻓﺎﻗﺪ ﻧﻮﺭ ﻭ ﺩﻳﺪ ﻭ ﺩﻳﮕﺮی ﻫﺮﭼﻨﺪ ﮐﻮﺭ ﻧﻴﺴﺖ ﺍﻣﺎ ﺩﺍﺭﺍی ﺍﺧﺘﻼﻝ ﻭ ﻋﻴﺐ ﺍﺳﺖ. ﺩﺭ ﺭﻭﺍﻳﺖ ﻣﺴﻠﻢ ﺁﻣﺪﻩ ﺍﺳﺖ : چشمی که ﻓﺎﻗﺪ ﻧﻮﺭ ﻭ ﺩﻳﺪ ﺍﺳﺖ، ﻫﻤﺎﻥ ﭼﺸﻢ ﻣﻤﺴﻮﺡ ﺍﺳﺖ. ﺭﻭی ﺁﻧﺮﺍ ﺟﻠﺪی ﻛﻠﻔﺖ ﭘﻮﺷﺎﻧﺪﻩ ﻭ ﺗﻮﺍﻥ ﺩﻳﺪﻥ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺁﻥ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺍﺳﺖ. ﺭﺳﻮﻝ الله ﷺ ﭼﺸﻢ ﺑﻴﻨﺎﻳﺶ ﺭﺍ ﺍﻳﻨﮕﻮﻧﻪ ﺗﻮﺻﻴﻒ میﻓﺮﻣﺎﻳﺪ: ﭼﺸﻢ ﺍﻭ ﺳﺒﺰ ﻭ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺷﻴﺸﻪ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ میﺭﺳﺪ. ﻣﻴﺎﻥ ﺩﻭ ﭼﺸﻢ ﺍﻭ ﻛﺎﻓﺮ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ : ﻋﻼﻳﻢ ﺩﻳﮕﺮی ﻧﻴﺰ ﻭﺟﻮﺩ ﺩﺍﺭﺩ ﻛﻪ ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ ﺩﺟﺎﻝ ﺭﺍ ﺩﺭ ﭘﺮﺗﻮ ﺁﻥ ﻣﻌﺮفی ﻧﻤﻮﺩﻩ ﺍﺳﺖ. ﺍﻟﺒﺘﻪ ﺍﻳﻦ ﻋﻼﻣﺖ ﺭﺍ ﺗﻨﻬﺎ ﻣﺆﻣﻨﺎﻥ میﺩﺍﻧﻨﺪ. یعنی ﺁﻧﻬﺎیی ﻛﻪ ﻓﺎﻗﺪ ﺑﺼﻴﺮﺕ ﻫﺴﺘﻨﺪ، ﺍﻳﻦ ﻋﻼﻳﻢ ﺭﺍ نمیﺷﻨﺎﺳﻨﺪ. ﻣﻨﻈﻮﺭ ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﻋﻼﻣﺖ ﺟﻤﻠﻪﺍی ﺍﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﺘﻦ ﺁﻥ «ک، ﻑ، ﺭ» میﺑﺎﺷﺪ ﻳﺎ «ﻛﺎﻓﺮ». ﺩﺭ ﺻﺤﻴﺢ ﺑﺨﺎﺭی ﺍﺯ ﺣﻀﺮﺕ ﺍﻧﺲ ﺭﺿﻲ ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﺍﺯ ﺭﺳﻮﻝ اﻟﻠﻪ ﷺ ﻧﻘﻞ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ: (ﻣَﺎ ﺑُﻌِﺚَ ﻧَﺒِﻲٌّ ﺇِﻟَّﺎ ﺃَﻧْﺬَﺭَ ﺃُﻣَّﺘَﻪُ ﺍﻟْﺄَﻋْﻮَﺭَ ﺍﻟْﻜَﺬَّﺍﺏَ ﺃَﻟَﺎ ﺇِﻧَّﻪُ ﺃَﻋْﻮَﺭُ ﻭَﺇِﻥَّ ﺭَﺑَّﻜُﻢْ ﻟَﻴْﺲَ ﺑِﺄَﻋْﻮَﺭَ ﻭَﺇِﻥَّ ﺑَﻴْﻦَ ﻋَﻴْﻨَﻴْﻪِ ﻣَﻜْﺘُﻮﺏٌ ﻛَﺎﻓِﺮٌ) ﺑﺨﺎﺭﻱ ﮐﺘﺎﺏ «ﺍﻟﻔﺘﻦ» ﺑﺎﺏ «ﺫﮐﺮ ﺍﻟﺪﺟﺎﻝ». (ﻫﻴﭻ ﭘﻴﺎﻣﺒﺮﻱ ﻣﺒﻌﻮﺙ ﻧﺸﺪﻩ ﺍﺳﺖ ﻣﮕﺮ ﺍﻳﻨﻜﻪ ﺍﻣﺘﺶ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺍﻋﻮﺭ ﻛﺬﺍﺏ ﺑﺮ ﺣﺬﺭ ﺩﺍﺷﺘﻪ ﺍﺳﺖ. ﺁﮔﺎﻩ ﺑﺎﺷﻴﺪ ﻛﻪ ﺩﺟﺎﻝ ﺍﻋﻮﺭ ﺍﺳﺖ ﻭ ﭘﺮﻭﺭﺩﮔﺎﺭ ﺷﻤﺎ ﺍﻋﻮﺭ ﻧﻴﺴﺖ ﻭ ﻣﻴﺎﻥ ﺩﻭ ﭼﺸﻢ ﺍﻭ ﻛﻠﻤﻪ ﻛﺎﻓﺮ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ). ﻣﺸﺎﺑﻪ ﺍﻳﻦ ﺣﺪﻳﺚ، ﺣﺪﻳﺜﻲ ﺍﺳﺖ ﻛﻪ ﺍﻣﺎﻡ ﺑﺨﺎﺭﻱ ﺁﻧﺮﺍ ﻧﻘﻞ ﮐﺮﺩﻩ ﺍﺳﺖ. ﺑﺮ ﺍﺳﺎﺱ ﺍﻇﻬﺎﺭﺍﺕ ﺍﻣﺎﻡ ﻧﻮﻭﻱ ﻣﺤﻘﻘﻴﻦ ﺑﺮ ﺍﻳﻦ ﻋﻘﻴﺪﻩﺍﻧﺪ ﻛﻪ ﺍﻳﻦ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﻛﺎﻣﻼ ﻣﻌﻠﻮﻡ ﻭ ﻣﺸﺨﺺ ﺍﺳﺖ، ﺍﺯ ﺟﻤﻠﻪ ﻋﻼﻳﻤﻲ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﻣﻌﺮﻑ ﻛﻔﺮ ﻗﻄﻌﻲ، ﻛﺬﺏ ﻭ ﺑﺎﻃﻞ ﺑﻮﺩﻥ ﺍﻭ ﺍﺳﺖ. ﻭ ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ ﺁﻥ ﺭﺍ ﺑﺮﺍی ﻫﺮ ﻣﺆﻣﻦ ﭼﻪ ﺑﺎ ﺳﻮﺍﺩ ﻳﺎ ﺑﻲﺳﻮﺍﺩ ﻇﺎﻫﺮ ﻣﻲﻛﻨﺪ ﻭ ﺍﺯ ﻛﺴﺎﻧﻲ ﻛﻪ ﻗﺼﺪ ﺷﻘﺎﻭﺕ ﻭ ﻭﺍﻗﻊ ﺷﺪﻥ ﺩﺭ ﻓﺘﻨﻪ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺩﺍﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ، ﭘﻨﻬﺎﻥ ﻣﻲﺩﺍﺭﺩ. ﻗﺎﺿﻲ ﻋﻴﺎﺽ ﺍﺧﺘﻼﻑ ﺑﺰﺭﮔﺎﻥ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﻣﻮﺭﺩ ﻧﻘﻞ ﻣﻲﻛﻨﺪ ﻭ ﻣﻲﮔﻮﻳﺪ: ﮔﺮﻭﻫﻲ ﮔﻤﺎﻥ ﻣﻲﮐﻨﻨﺪ ﮐﻪ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﻇﺎﻫﺮﻱ ﻭ ﺣﻘﻴﻘﻲ ﺍﺳﺖ ﻭ ﺑﺮﺧﻲ ﻫﻢ ﺑﺮ ﺍﻳﻦ ﮔﻤﺎﻥ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﻣﺠﺎﺯ ﺍﺳﺖ ﻭ ﺑﺮﺍﻱ ﺗﺄﮐﻴﺪ ﺩﻳﺪﮔﺎﻩ ﺧﻮﺩ ﺑﻪ ﺍﻳﻦ ﺣﺪﻳﺚ ﺍﺳﺘﺪﻻﻝ ﻣﻲﮐﻨﻨﺪ ﮐﻪ ﭘﻴﺎﻣﺒﺮ ﺻﻠﻲ ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻠﻴﻪ ﻭﺳﻠﻢ ﻓﺮﻣﻮﺩ: ﻫﻤﻪ ﻣﺆﻣﻨﺎﻥ ﺁﻧﺮﺍ ﻣﻲﺧﻮﺍﻧﻨﺪ ﺑﺎ ﺳﻮﺍﺩ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻳﺎ ﺑﻲﺳﻮﺍﺩ، ﻭﻟﻲ ﺍﻳﻦ ﺩﻳﺪﮔﺎﻩ ﺿﻌﻴﻒ ﺍﺳﺖ. [ﺷﺮﺡ ﻧﻮﻭی ﺑﺮﻣﺴﻠﻢ] (18/60) ﺩﺟﺎﻝ ﻭﺍﺭﺙ ﻧﺪﺍﺭﺩ : ﺭﺳﻮﻝ ﺍﻟﻠﻪ ﷺ ﻓﺮﻣﻮﺩﻩ ﺍﺳﺖ ﻛﻪ : ﺩﺟﺎﻝ ﻋﻘﻴﻢ (بیﺍﻭﻻﺩ) ﺍﺳﺖ ﻭ ﻓﺮﺯﻧﺪب ﻧﺪﺍﺭﺩ. [ﺷﺮﺡ ﻧﻮﻭﻱ ﺑﺮ ﻣﺴﻠﻢ] (4/2242)

(سیح دجال کیست ؟ و آیا او از فرزندان آدم علیه السلام میباشد ؟) مسیح دجال از فرزندان آدم علیه السلام میباشد و شکی درآن نیست. او مردی شریر و پلید و کافر میباشد و اصل آنست که او از اهل جهنم میباشد و به این نام نامیده شده چون حق را از باطل میپوشاند و در روایات گفته شده یک چشم دارد و بر پیشانیش نوشته شده ک،ف،ر، یا کافر و هر مومن باسواد یا بیسواد میتواند آن را بخواند. (دجال از کجا خارج میشود ؟) از سمت شرق و از خراسان و از یهودیه اصفهان خارج میشود درحالی که 70 هزار یهودی به دنبالش میروند. سپس به همه شهرها میرود و هیچ شهری را باقی نمیگذارد جز مکه و مدینه نمیتواند به آنجا داخل شود چون ملائکة از آنجا نگهبانی میکنند. (پیروان دجال چه کسانی هستند؟) بیشتر پیروان و اتباع دجال از یهودیان و عجم و ترک میباشد و مردم مختلف که بیشترشان اعراب و زنان هستند. (چرا زنان؟) بخاطر زودباوری جهل و نادانی شان (فتنه دجال چیست؟) فتنه دجال از بزرگترین فتنهها از زمان خلقت آدم تا قیام قیامت میباشد و این بخاطر آنست که خداوند چیزهای خارقالعاده ای همراه او آفریده که عقل از آن درحیرت است. همراهش بهشت و جهنم است و بهشتش آتش است و جهنمش بهشت است به آسمان امر می کند ببارد و میبارد و به زمین میگوید بروید و میروید. (چگونه خودراازفتنه دجال حفظ کنیم؟) 1-با این دعا : از عائشه رضی الله و عنه روایت شده پیامبر در دعایش این را میفرمود : اللهم انی اعوذبک من عذاب القبرواعوذبک من فتنة المسیح الدجال و اعوذبک من فتنة المحیا والممات[رواه بخاری] 2-خواندن سوره کهف هر جمعه و حفظ 10 آیه اول آن. از پیامبر روایت شده هرکس از شما در زمانی که دجال ظهور کند باشد این آیهها را بخواند. 3-فرار از دجال و دوری جستن از او و بهتر است در مکه یا مدینه ساکن شوید. (دجال چگونه به هلاکت میرسد؟) در احادیث صحیحه ثابت است که دجال همراهان زیادی با او هستند بخاطر فتنههای بزرگی که به وجود می آورد و هیچ کس از آن نجات پیدا نمی کند جز عدهی کمی از مومنان و در این حال عیسی علیه السلام نازل میشود و او را به قتل میرساند. (عیسی علیه السلام چگونه دجال را میکشد؟) زمانیکه دجال عیسی را می بیند ذوب میشود همانگونه که نمک در آب ذوب میشود.

مراقبت الله با تو هستم جوان، دست نگهدار مواظب باش که الله تو را زیر نظر دارد !!! شخصی وارد جنگل انبوه میشود ، به راست نگاه می کند به چپ نگاه می کند هیچ کس را نمی یابد ، با خودش می گوید : اگر در اینجا گناهی انجام بدهم چه کسی مرا می بیند ؟ پس ندای می شنود که می گوید درختان جنگل با این فرموده به لرزش در می آیند : « أَلَا يَعْلَمُ مَنْ خَلَقَ وَهُوَ اللَّطِيفُ الْخَبِيرُ » آيا كسی كه آفريده است نمیداند و حال اين كه او بسیار دقيق و باريک بين است ؟ آیا به ناظر بودن الله ایمان داری؟ پس چرا این چشم ها به حرام نگاه می کند !!! آیا به ناظر بودن الله ایمان داری ؟ پس چرا کلیپ های حرام مبادله می شود و به آن نگاه می شود و انتشار داده می شود !!! آیا به ناظر بودن الله ایمان داری ؟ پس چرا این گوش ها به حرام گوش می دهد !!! کجاست مراقبت الله بر نفس خویش ؟؟؟!!! پس چرا در اینترنت به دنبال کلیپ های حرام هستی !!! آیا به ناظر بودن الله ایمان داری ؟؟؟ پس چرا در شبکه های اجتماعی در فکر گمراهی دیگران هستی و آنها را به منکرات و فحشا دعوت می کنی ؟؟؟ آیا از مراقبت الله غافلی ؟؟؟ پس چرا در فکر ربودن ناموس دیگران هستی !!! آیا نمی دانی دو فرشته از چپ و راست ات اعمالت و حرکات تو را می پایند ؟؟؟ « إِذْ يَتَلَقَّى الْمُتَلَقِّيَانِ عَنِ الْيَمِينِ وَعَنِ الشِّمَالِ قَعِيدٌ » آن گاه که دو فرشته ای از راست و چپ انسان نشسته اند و اعمال او را ثبت و ضبط می دارند. ( پس دست نگهدار ، از الله بترس )

آیا رضایت زن اوّل برای ازدواج مجدد شرط است ؟ مردی هستم که سالهاست ازدواج کرده و تعدادی فرزند دارم در زندگی خانوادگی خوشبختم اما احساس می کنم که باید زنی دیگر داشته باشم چون می خواهم گناهی از من سر نزند و یک زن مرا کفایت نمی کند ؛ زیرا توان من از توان زن بیشتر است. این یک طرف قضیه و از سوی دیگر من زنی می خواهم که دارای شرایطی باشد که همسرم آن شرایط را به طور کامل ندارد. می خواهم مرتکب کار حرام نشوم از طرفی به علت این که از زن خود چیز ناراحت کننده ای ندیده ام ، ازدواج دوّم برایم سخت و دشوار است زنم قاطعانه با آن مخالفت می نماید ، نصیحت شما به من چیست؟ به زنم چه نصیحتی می کنید تا قانع شود ؟ آیا او حق دارد که تمایل من به ازدواج مجدد را نادیده بگیرد بخصوص وقتی که من حق او را کاملاً می دهم و توان مالی برای ازدواج مجدد دارم ، امیدوارم مفصلاً پاسخ دهید چون این قضیه برای بسیاری از مردم مهم است. جواب ←←← اگر وضعیت به گونه ای است که شما در سؤال مطرح کرده اید، شما می توانید برحسب توان خود برای پاکدامنی خویش با دو یا سه یا چهار زن ازدواج کنید به شرطی که میان زنان به عدالت رفتار کنید ، چنان که الله تعالی می فرماید : « وَإِنْ خِفْتُمْ أَلا تُقْسِطُوا فِی الْیَتَامَی فَانْکِحُوا مَا طَابَ لَکُمْ مِنَ النِّسَاءِ مَثْنَی وَثُلاثَ وَرُبَاعَ فَإِنْ خِفْتُمْ أَلا تَعْدِلُوا فَوَاحِدَةً » (نساء ۳) « اگر ترسیدید که در باره ی (ازدواج) با دختران یتیم نتوانید انصاف کنید ، با زنان دیگری که برای شما حلال اند و دوست دارید با دو یا سه یا چهار زن ازدواج کنید ، اگر هم می ترسید که نتوانید میان زنان انصاف و عدالت کنید به یک همسر اکتفا نمایید » و رسول الله صَلَّی اللَّهُ عَلَیْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ می فرماید : « یَا مَعْشَرَ الشَّبَابِ : مَنْ اسْتَطَاعَ مِنْکُمْ الْبَاءَةَ فَلْیَتَزَوَّجْ؛ فَإِنَّهُ أَغَضُّ لِلْبَصَرِ وَأَحْصَنُ لِلْفَرْجِ، وَمَنْ لَمْ یَسْتَطِعْ فَعَلَیْهِ بِالصَّوْمِ فَإِنَّهُ لَهُ وِجَاءٌ» بخاری (۵۰۶۶/۵۰۶۵) و مسلم (۱۴۰۰) « ای گروه جوانان ! هر کس از شما توان ازدواج دارد ، باید ازدواج کند زیرا ازدواج بیشتر مایه ی حفظ نگاه و پاکدامنی شرمگاه می شود ، هرکس توانایی ازدواج را ندارد باید روزه بگیرد چون روزه حفاظت کننده ی چشم و کنترل کننده ی شهوت است » همچنین ازدواج مجدّد سبب افزایش نسل و جمعیت می شود. شریعت اسلامی به افزایش نسل و جمعیت فرا می خواند . چنان که رسول الله صَلَّی اللَّهُ عَلَیْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ می فرماید : « تَزَوَّجُوا الْوَدُودَ الْوَلُودَ إِنِّی مُکَاثِرٌ بِکُمْ الاُمَمَ یَوْمَ الْقِیَامَةِ » ابوداود (۲۰۵۰) و نسائی (۳۲۲۹) « با زنان مهربان و آنان که فرزند می زایند ازدواج کنید ؛ چون من در روز قیامت به زیاد بودن شما (امت) از دیگر امت ها افتخار می کنم » زن نباید مانع این کار شود ، بایستی به شما اجازه دهد که ازدواج کنید ، شما باید بکوشی تا در میان هر دو کاملاً با عدالت رفتار کنی و همه ی آنچه را که هر دو نیاز دارند فراهم کنی. همه ی اینها از باب همکاری در راستای نیکویی و پرهیزگاری است. الله تعالی می فرماید : « وَتَعَاوَنُوا عَلَی الْبِرِّ وَالتَّقْوَی » (مائده ۲) « و یکدیگر را بر نیکوکاری و تقوا و پرهیزگاری یاری کنید » رسول الله صَلَّی اللَّهُ عَلَیْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ می فرماید : « وَاللَّهُ فِی عَوْنِ الْعَبْدِ مَا کَانَ الْعَبْدُ فِی عَوْنِ أَخِیهِ » « الله تعالی بنده را یاری می کند تا زمانی که بنده، برادرش را یاری نماید» مسلم (۲۶۹۹). شما برادر دینی همسرتان هستید و او خواهر دینی شماست و باید یکدیگر را در کار خیر کمک کنید. در حدیث صحیح از ابن عمر رضی الله عنهما روایت است که رسول الله صَلَّی اللَّهُ عَلَیْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ فرمود : « مَنْ کَانَ فِی حَاجَةِ أَخِیهِ کَانَ اللَّهُ فِی حَاجَتِهِ » بخاری (۲۴۴۲) و مسلم (۲۵۸۰) « هر کس در فکر نیاز برادرش باشد ، الله تعالی نیازش را بر آورده می کند » اما رضایت زن در جایز بودن چند همسری شرط نیست بلکه باید راضی باشد تا زندگی شما به بهترین صورت ادامه یابد.

در صحیح بخاری حدیثی از ابو هریره آمده که ملک الموت برای قبض روح حضرت موسی آمده بود ولی حضرت موسی به او سیلی زد و او را ناراحت به سوی خدا برگرداند. آیا این حدیث صحیح است در صورت درست بودن در موردش کمی توضیح دهید که چرا موسی با ملک الموت اینگونه برخورد کرد مگر ملک الموت به چشم انسانها دیده میشد ؟ داستان ضربه زدن موسی علیه اسلام به ملک الموت در احادیث صحیح بخاری و مسلم و غیره آمده ، و در صحیح مسلم این چنین روایت شده است : « عن أَبُی هُرَیْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ ﷺ فَذَکَرَ أَحَادِیثَ مِنْهَا وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ جَاءَ مَلَکُ الْمَوْتِ إِلَی مُوسَی عَلَیْهِ السَّلَام فَقَالَلَهُ : أَجِبْ رَبَّکَ . قَالَ: فَلَطَمَ مُوسَی عَلَیْهِ السَّلَام عَیْنَ مَلَکِ الْمَوْتِ فَفَقَأَهَا، قَالَ: فَرَجَعَ الْمَلَکُ إِلَی اللَّهِ تَعَالَی فَقَالَ : إِنَّکَأَرْسَلْتَنِی إِلَی عَبْدٍ لَکَ لَا یُرِیدُ الْمَوْتَ وَقَدْ فَقَأَ عَیْنِی . قَالَ : فَرَدَّ اللَّهُ إِلَیْهِ عَیْنَهُ وَقَالَ : ارْجِعْ إِلَی عَبْدِی فَقُلْ : الْحَیَاةَ تُرِیدُ، فَإِنْ کُنْتَ تُرِیدُ الْحَیَاةَ فَضَعْ یَدَکَ عَلَی مَتْنِ ثَوْرٍ فَمَا تَوَارَتْ یَدُکَ مِنْ شَعْرَةٍ فَإِنَّکَ تَعِیشُ بِهَا سَنَة.ً قَالَ: ثُمَّ مَهْ ؟ قَالَ : ثُمَّ تَمُوتُ . قَالَ: فَالْآنَ مِنْ قَرِیبٍ رَبِّ أَمِتْنِی مِنْ الْأَرْضِ الْمُقَدَّسَةِ رَمْیَةً بِحَجَرٍ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّی اللَّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ: وَاللَّهِ لَوْ أَنِّی عِنْدَهُ لَأَرَیْتُکُمْ قَبْرَهُ إِلَی جَانِبِ الطَّرِیقِ عِنْدَ الْکَثِیبِ الْأَحْمَر » (روایت مسلم). ترجمه ← از ابوهریرة رضی الله عنه از پیامبر ﷺ روایت شده است که فرمود : ملک الموت نزد موسی علیه السلام آمد و به او گفت : دعوت پروردگارت را استجابت کن. پیامبر گفت : «موسی علیه السلام به چشم ملک الموت ضربهای زد و چشمش را کور کرد» پیامبر گفت: ملک الموت نزد خداوند برگشت و گفت: «مرا به بندهای فرستادهای که خواهان مرگ نیست و چشمم را کور کرد» پیامبر گفت : خداوند چشمش را به او برگرداند و به او گفت : «به بندهام برگرد و به او بگو : «آیا زندگی دنیوی میخواهی ؟ اگر زندگی دنیوی میخواهی پس دستت را پشت گاومیشی بگذار و تا هر جایی که دستت برسد به اندازه هر مو یک سال عمر داده خواهی شد». موسی گفت: « سپس چه میشود؟ » ملک الموت گفت : « سپس مرگ به سراغت میآید» موسی گفت : «پس همین الان مرگ را میطلبم پروردگارا به اندازه فاصله انداختن یک سنگ مرا نزدیک بیت المقدس بمیران» پیامبر ﷺ فرمود : «قسم به خدا اگر نزدیک آنجا بودم قبرش را به شما نشان میدادم که در جانب راه و نزدیک توده ریگ سرخ هست». بنابراین طبق این حدیث و احادیث صحیح دیگر ، موسی علیه السلام به چشم ملک الموت ضربه زده و چشمشرا کور کرده ولی خداوند چشمش را به او برگرداند و علماء علت و حکمت این حادثه را این چنین توصیف کرده اند : (۱) خداوند ملک الموت را بعنوان ملائکه و برای قبض روح موسی علیه السلام نفرستاد بلکه او را بصورت بشر و برای آزمایش نزد موسی علیه السلام فرستاد ، لذا موسی علیه السلام ندانست که او ملک الموت هست، بلکه او را یک شخص غریبه پنداشت که بدون اجازه وارد خانه اش شده ، لذا او را ضربه زد و این چیزی هست که در اسلام نیز جائز هست، یعنی اگر شخصی بدون اجازه و بیخبر به داخل خانهی کسی بنگرد و سپس صاحب خانه متوجه شود و چشمش را کور کند گناهی برگردن او نیست و حکم قصاص ندارد زیرا یک روز شخصی به داخل خانه پیامبر ﷺ مینگریست ولی پیامبر ﷺ بعد از مدتی متوجه آن شده بود و به آن شخص گفت که اگر میدانست که داخل خانه را مینگری چشمت را ضربه میزدم. بنابراین این مسئله در اسلام نیز جائز هست و برای همین موسی علیه اسلام که این شخص را غریبه پنداشت چشمش را ضربه زد و در اینکه موسی علیه السلام ندانست که او ملک الموت هست نیز ایرادی نیست، زیرا ملائکه ها بصورت بشر نزد انبیاء میآمدهاند بدون اینکه انبیاء آنها را بشناسند همانطور که جبریل علیه السلام در لباسی سفید و پاک نزد پیامبر ﷺ آمد و از او ارکان اسلام و ایمان و در مورد احسان سؤال کرد و هیچکس آنرا نشناسید، ولی هنگامی که رفت پیامبر ﷺ او را شناخت و به صحابه گفت که او جبریل بود و آمده که دینتان را به شما یاد بدهد، و همچنین ابراهیم علیه السلام و لوط علیه السلام که داستانشان در قرآن در سورههای «هود» و «الذاریات» و غیره آمده، هنگامی که ملائکه بصورت بشر نزد آنها آمدند ندانستند که آنها ملائکه بودند تا اینکه آنها خودشان را ملائکه و فرستاده خداوند معرفی کردند. (۲) قول دیگر علماء اینست که میگویند موسی علیه السلام طبع و سرشت خشنی داشت، لذا وقتی آن مرد ناشناس را داخل خانهاش دید به جنگ او برخواست و ناخودآگاه ضربهای به چشمش وارد شد و کور شد، ولی در دفعه دوم بعد از اینکه خداوند چشمش را به او بازگردانده بود، موسی علیه السلام فهمید که او از طرف خداوند آمده لذا تسلیم امرش شد و ملک الموت قبض روحش کرد. (۳) برخی دیگر از علماء علشتش را این میدانند که این ضربه به امر خداوند و آزمایشی برای ملک الموت بود که صبرش را بیازماید، همانطور که صبر موسی علیه السلام را با خضر علیه السلام مورد آزمایش قرار داد ولی موسی علیه السلام بی صبری نشان داد، و خداوند متعال هر آنطور که بخواهد بندگانش را میآزماید. (۴) برخی دیگر نظرشان بر اینست که به او ضربه زد زیرا ملک الموت موسی را مخیر نکرد که بمیرد و یا زنده بماند، زیرا طبق فرمایشات پیامبر ﷺ در احادیث صحیح هیچ پیامبری نیست مگر اینکه قبل از مرگش مخیر میشود که زنده بماند و یا بمیرد، و حتی خود پیامبر ﷺ نیز در رویات آمده که ملک الموت او را بین زنده ماندن در این دنیا و یا مردن مخیر کرد ولی پیامبر ﷺ فرمود : «اللهم الرفیق الاعلی» ، یعنی : «بارخدایا، دوست بالا را میطلبم» (یعنی مردن و نزد خداوند رفتن را میطلبم) و لذا وقتی که ملک الموت برای بار دوم نزد موسی علیه السلام آمد و موسی علیه السلام را مخیر کرد تسلیم امر وی شد و مرگ را انتخاب کرد. و برخی از علماء قول چهارم که ذکر شد را بهترین قول میدانند.

بـه مـﯿـﺪﺍﻥ ﺑـﯽﺣـﺠـﺎﺏ ﺍﻓـﺘـﺎﺩﻩ اﻡ ﺁﺧـﺮ ﻣـﺴـﻠـﻤـﺎنـم // ﻣـﺰﻥ ﮐـﺎﻓـﺮ ﺑـﻪ ﻓـﺮﻗـﻢ ﯾـﮏ ﺯﻧـﻢ ﺑـﻨـﮕـﺮ ﮐـﻪ ﺍﻧـﺴـﺎﻧـﻢ // ﻣـﻨـﻢ ﻗـﺎﺭﯼ ﻣـﻨـﻢ ﺣـﺎﻓـﻆ ﻣـﻨـﻢ ﺣـﺎﻣـﯽ ﺩﯾـﻦ ﺧـﻮﺩ / ﻣـﮑـﻦ ﺗـﻬـﻤـﺖ ﺑـﻪ ﺟـﺎﻥ ﻣـﻦ ﮐـﻪ ﻣـﻦ ﺣـﺎﻣـﯽ ﻗـﺮﺁﻧـﻢ // ﮐـﺴـﯽ ﺍﺳـﺖ ﺑـﺸـﻨـﻮﺩ ﺣـﺮﻓـﻢ ﻧـﺪﺍﺭﻡ ﻫـﯿـﭻ ﮔـﻨـﺎﻩ ﺁﺧـﺮ // ﻣـﻨـﻢ ﺩﻋـﻮتـگـرﯼ ﺗـﻮﺣـﯿـﺪ ﺑـﺒـﯿـﻦ ﻋـﺪﻭﯼ ﺷـﯿـﻄـﺎﻧـﻢ // ﺍﮔـﺮ ﻣـﺮﺩﻡ ﺷـﻬـﯿـﺪﻡ ﺭﻭﺯ ﻣـﺤـﺸـﺮ ﺩﺭ ﭘـﯿـﺸـﮕـﺎﻩ ﺣـﻖ // ﺷـﻬـﺎﺩﺕ مـیدهـم ﻫـﺮ ﺩﻡ ﺷـﻬـﯿـﺪ ﺟـﻬـﻞ دﻭﺭﺍﻧـﻢ // ﺳﺘـﻤـﮕـﺮ ﺭﺣـﻢ ﮐـﻦ ﻣـﻦ ﺧـﻮﺍﻫـﺮ ﺗﻮ مـیکـنـﻢ ﻓـﺮﯾـﺎﺩ // ﺑـﺒـﯿـﻦ ﻣـﻦ ﺩﺧـﺘـﺮﯼ ﺑـﺎ ﻫـﻤـﺖ ﻭ ﻓـﺮﺯﻧـﺪ ﺍﺳــلاﻣـﻢ // ﻣـﺰﻥ ﺁﺗـﺶ ﺍﯼ ﻭﺣـﺸـﯽ ﺗـﻮ ﺷـﺪﺍﺩﯼ ﺗـﻮ ﻧـﻤـﺮﻭﺩﯼ // ﮐـﻪ ﻣـﻦ ﻓـﺮﺯﻧـﺪ ﺍﺑـﺮﺍﻫـﯿـم (ﻉ) ﺍﺯ ﺍﯾـﻦ ﺁﺗـﺶ ﭘـﺮﯾـﺸـﺎﻧـﻢ // ﺧـﺪﺍﯾـﺎ ﮔـﻮﺵﻫـﺎ ﮐـﺮ ﺷـﺪ نـدﺍﺩﻧـﺪ ﮐـﺲ ﺟـﻮﺍﺑـﻢ ﺭا // ﺑـﺴـﻮﯼ ﺗـﻮﺳـﺖ ﺭﻭﺡ ﻣـﻦ ﺍﺯ ﺍﯾـﻦ ﻣـﺮﺩﻡ ﮔـﺮﯾـﺰﺍﻧـﻢ «شـاعـر : دیـبـا»

تعدادی از دانشمندان جمع شدند تا با تحقیق در متن قرآن ؛ خطا و اشتباهی در آن بیابند و به این ترتیب قرآن را رد کنند!!!! لذا بسیار در متن قرآن و کلمات آن دقت کردند تا اینکه به این آیه رسیدند که در مورد داستان حضرت سلیمان است که وقتی مورچهای لشکر حضرت سلیمان را میبیند به سایر مورچهها میگوید : پناه بگیرید تا لشکر سلیمان شما را خرد نکنند «لَا يَحْطِمَنَّكُمْ» در حالی که : این کلمه در زبان عربی فقط در مورد خرد شدن شیشه به کار میرود اما مورچهها آن را دربارهی خود بکار بردهاند !!! پس این اشکالی است که میتوان به متن قرآن گرفت !!!! بعد از آن یک دانشمند استرالیایی در تحقیقات علمی خود کشف کرد که : بیش از ۷۵ درصد از غشای خارجی بدن مورچهها را شیشه تشکیل میدهد و با کشف این معجزهی قرآن بلافاصله به اسلام ایمان آورد و مسلمان شدنش را اعلام نمود.

برتری نماز سنت شب آنست که در سیاهی و سکوت شب انجام میشود و درحالیکه همه خوابند ولی بنده ای که از آخرتش بیمناک است برمیخیزد و وضو میگیرد و خالصانه برای خدایش سجده میبرد. قال ابن مسعود رضي الله عنه : «فضل صلاة الليل على صلاة النهار كفضل صدقة السر على صدقة العلانية».x02 ابن مسعود رضی الله عنه فرمود : «فضیلت نماز شب بر نماز روز همانند فضیلت دادن صدقه در خفاء بر صدقه در عیان است».

«ﻋَﻦْ ﻋَﺒْﺪِ ﺍﻟﻠَّﻪِ ﻗَﺎﻝَ ﻟَﻌَﻦَ ﺍﻟﻠَّﻪُ ﺍﻟْﻮَﺍﺷِﻤَﺎﺕِ ﻭَﺍﻟْﻤُﻮﺗَﺸِﻤَﺎﺕِ ﻭَﺍﻟﻨَّﺎﻣِﺼَﺎﺕ ِﻭَﺍﻟْﻤُﺘَﻨَﻤِّﺼَﺎﺕِ ﻭَﺍﻟْﻤُﺘَﻔَﻠِّﺠَﺎﺕِ ﻟِﻠْﺤُﺴْﻦِ ﺍﻟْﻤُﻐَﯿِّﺮَﺍﺕِ ﺧَﻠْﻖَ ﺍﻟﻠَّﻪِ ﻓَﺒَﻠَﻎَ ﺫَﻟِﮏَ اﻣْﺮَﺃَﺓً ﻣِﻦْ ﺑَﻨِﯽ ﺃَﺳَﺪٍ ﯾُﻘَﺎﻝُ ﻟَﻬَﺎ ﺃُﻡُّ ﯾَﻌْﻘُﻮﺏَ ﻓَﺠَﺎﺀَﺕْ ﻓَﻘَﺎﻟَﺖْ ﺇِﻧَّﻪُ ﺑَﻠَﻐَﻨِﯽ ﻋَﻨْﮏَ ﺃَﻧَّﮏَ ﻟَﻌَﻨْﺖَ ﮐَﯿْﺖَ ﻭَﮐَﯿْﺖَ ﻓَﻘَﺎﻝَ ﻭَﻣَﺎ ﻟِﯽ ﺃَﻟْﻌَﻦُ ﻣَﻦْ ﻟَﻌَﻦَ ﺭَﺳُﻮﻝُ ﺍﻟﻠَّﻪِ ﺻَﻠَّﻰ ﺍﻟﻠَّﻪُ ﻋَﻠَﯿْﻪِ ﻭَﺳَﻠَّﻢَ ﻭَﻣَﻦْ ﻫُﻮَ ﻓِﯽ ﮐِﺘَﺎﺏِ ﺍﻟﻠَّﻪِ ﻓَﻘَﺎﻟَﺖْ ﻟَﻘَﺪْ ﻗَﺮَﺃْﺕُ ﻣَﺎﺑَﯿْﻦَ ﺍﻟﻠَّﻮْﺣَﯿْﻦِ ﻓَﻤَﺎ ﻭَﺟَﺪْﺕُ ﻓِﯿﻪِ ﻣَﺎ ﺗَﻘُﻮﻝُ ﻗَﺎﻝَ ﻟَﺌِﻦْ ﮐُﻨْﺖِ ﻗَﺮَﺃْﺗِﯿﻪِ ﻟَﻘَﺪْ ﻭَﺟَﺪْﺗِﯿﻪِ ﺃَﻣَﺎ ﻗَﺮَﺃْﺕِ» ﻭَﻣَﺎ ﺁﺗَﺎﮐُﻢْ ﺍﻟﺮَّﺳُﻮﻝُ ﻓَﺨُﺬُﻭﻩُ ﻭَﻣَﺎ ﻧَﻬَﺎﮐُﻢْ ﻋَﻨْﻪُ ﻓَﺎﻧْﺘَﻬُﻮﺍ «ﻗَﺎﻟَﺖْ ﺑَﻠَﻰ ﻗَﺎﻝَ ﻓَﺈِﻧَّﻪُ ﻗَﺪْ ﻧَﻬَﻰ ﻋَﻨْﻪُ ﻗَﺎﻟَﺖْ ﻓَﺈِﻧِّﯽ ﺃَﺭَﻯ ﺃَﻫْﻠَﮏَ ﯾَﻔْﻌَﻠُﻮﻧَﻪُ ﻗَﺎﻝَ ﻓَﺎﺫْﻫَﺒِﯽ ﻓَﺎﻧْﻈُﺮِﯼ ﻓَﺬَﻫَﺒَﺖْ ﻓَﻨَﻈَﺮَﺕْ ﻓَﻠَﻢْ ﺗَﺮَ ﻣِﻦْ ﺣَﺎﺟَﺘِﻬَﺎ ﺷَﯿْﺌًﺎ ﻓَﻘَﺎﻝَ ﻟَﻮْ ﮐَﺎﻧَﺖْ ﮐَﺬَﻟِﮏَ ﻣَﺎ ﺟَﺎﻣَﻌْﺘُﻬَﺎ» (ﺭﻭﺍﯾﺖ : ﺻﺤﯿﺢ ﺑﺨﺎﺭﯼ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﻤﺎﺭﻩ: ۴۵۰۷ ﻭ ﺻﺤﯿﺢ ﻣﺴﻠﻢ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﻤﺎﺭﻩ ۳۹۶۶) ﻋﺒﺪﺍﻟﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺴﻌﻮﺩ ﻓﺮﻣﻮﺩﻧﺪ : ﺯﻧﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﺯﻧﺎﻥ ﺩﯾﮕﺮ ﺭﺍ ﺧﺎﻝﮐﻮﺑﯽ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ ﻭ ﺯﻧﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﺧﺎلکوب ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ ﻭ ﺯﻧﺎﻧﯽﮐﻪ ﻣﻮﯼ ﭼﻬﺮهﻫﺎﯼ ﺯﻧﺎﻥ ﺩﯾﮕﺮ ﺭﺍ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ ﻭ ﺯﻧﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﻣﻮﯼ ﭼﻬﺮهﻫﺎﯾﺸﺎﻥ ﮐﻨﺪﻩ ﻣﯽﺷﻮﺩ ﻭ ﺯﻧﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﺩﺭ ﻣﯿﺎﻥ ﺩﻧﺪﺍﻧﻬﺎﯾﺸﺎﻥ ﺑﺮﺍﯼ ﺯﯾﺒﺎﺋﯽ ﻓﺎﺻﻠﻪ ﻣﯽﺍﻧﺪﺍﺯﻧﺪ ﻫﻤﺎﻧﻬﺎﯼ ﮐﻪ ﻣﺨﻠﻮﻕ ﺍﻟﻠﻪ ﺭﺍ تغییر ﺩﻫﻨﺪ ﺭﺍ ﺍﻟﻠﻪ ﻟﻌﻨﺖ ﻧﻤﻮﺩﻩ ﺍﺳﺖ. ﺍﯾﻦ ﮔﻔﺘﻪ ﺍﺑﻦ ﻣﺴﻌﻮﺩ ﺭﺿﯽ ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﺑﻪ ﺯﻧﯽ ﺍﺯ ﻗﺒﯿﻠﻪ ﺑﻨﯽ ﺍﺳﺪ ﮐﻪ ﺑﺪﺍﻥ ﺍﻡ ﯾﻌﻘﻮﺏ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﯽﺷﺪ ﺭﺳﯿﺪ ﺁﻥ ﺯﻥ ﺁﻣﺪ ﻭ ﺑﻪ ﺍﺑﻦ ﻣﺴﻌﻮﺩ ﮔﻔﺖ : ﺑﻪ ﻣﻦ ﺧﺒﺮ ﺭﺳﯿﺪﻩ ﮐﻪ ﺷﻤﺎ ﭼﻨﯿﻦ ﻭ ﭼﻨﺎﻥ ﻣﯽﮔﻮﺋﯽ. ﺍﺑﻦ ﻣﺴﻌﻮﺩ (ﮔﻔﺖ : ﭼﺮﺍ ﻣﻦ ﻟﻌﻨﺖ ﻧﮑﻨﻢ کﺴﺎﻧﯽ ﺭﺍ ﮐﻪ ﺭﺳﻮﻝ ﺍﻟﻠﻪ ﷺ ﻟﻌﻨﺖ ﻧﻤﻮﺩﻩ ﻭ ﺩﺭ ﻗﺮﺁﻥ ﻧﯿﺰ ﻣﻮﺟﻮﺩ ﺍﺳﺖ،) ﺁﻥ زﻥ ﮔﻔﺖ : ﻣﻦ ﺗﻤﺎﻡ ﺁﻧﭽﻪ ﺩﺭ ﻣﯿﺎﻥ ﺩﻭ ﭘﻮﺵ ﻗﺮﺁﻥ ﺍﺳﺖ. ﯾﻌﻨﯽ ﺍﺯ ﺍﻭﻝ ﺗﺎ ﺑﻪ ﺁﺧﺮ ﻗﺮﺁﻥ (ﺭﺍﺧﻮﺍﻧﺪﻡ ﻭ ﺁﻧﭽﻪ ﺗﻮ ﻣﯽﮔﻮﺋﯽ ﻧﯿﺎﻓﺘﻢ). ﺍﺑﻦ ﻣﺴﻌﻮﺩ ﮔﻔﺖ : ﺍﮔﺮ ﺧﻮﺏ ﻣﯽﺧﻮﺍﻧﺪﯼ و ﺑﻪ ﻣﻔﺎﻫﯿﻢ ﺩﻗﺖ ﻣﯽﮐﺮﺩﯼ ﻣﯽﯾﺎﻓﺘﯽ ﻭ ﺁﯾﺎ ﺍﯾﻦ ﺁﯾﻪ ﺭﺍ ﻧﺨﻮﺍﻧﺪ؟ «ﻭَﻣَﺎ ﺁﺗَﺎﮐُﻢْ ﺍﻟﺮَّﺳُﻮﻝُ ﻓَﺨُﺬُﻭﻩُ ﻭَﻣَﺎ ﻧَﻬَﺎﮐُﻢْ ﻋَﻨْﻪُ ﻓَﺎﻧْﺘَﻬُﻮﺍ» «یعنی ﻫﺮ ﺁﻧﭽﻪ ﮐﻪ ﺭﺳﻮﻝ ﺍﻟﻠﻪ ﷺ ﺑﻪ ﺷﻤﺎ ﺩﺳﺘﻮﺭ میﺩﻫﯿﺪ ﺁﻥ ﺭﺍ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻭ ﺑﻪ ﺁﻥ ﻋﻤﻞ ﮐﻨﯿﺪ ﻭ ﺍﺯ ﻫﺮ ﺁﻧﭽﻪ ﺷﻤﺎ ﺭﺍ ﻣﻤﺎﻧﻌﺖ ﻧﻤﻮﺩﻩ ﻭ ﺑﺎﺯ ﻣﯽﺩﺍﺭﺩ ﺁﻥ ﺭﺍ ﺭﻫﺎ ﻭ ﺗﺮﮎ ﮐﻨﯿﺪ. ﺁﻥ ﺯﻥ ﮔﻔﺖ : ( ﺑﻠﻪ ) ﺍﯾﻦ ﺁﯾﻪ ﺭﺍ ﺧﻮﺍﻧﺪﻡ ﺍﺑﻦ ﻣﺴﻌﻮد (ﮔﻔﺖ ﻫﻤﺎﻥ ﺭﺳﻮﻝ ﺍﻟﻠﻪ ﷺ ﺍﺯ ﺍﯾﻦ ﮐﺎﺭﻫﺎ ﻣﻤﺎﻧﻌﺖ ﻧﻤﻮﺩﻩ ﺍﺳﺖ . ﺁﻥ ﺯﻥ ﮔﻔﺖ : ﮔﻤﺎﻥ ﻣﯽﮐﻨﻢ ﮐﻪ ﺯﻥ ﺧﻮﺩﺕ ﺍﯾﻦ ﻧﻮﻉ ﺁﺭﺍﯾﺸﺎﺕ ﺭﺍ ﺍﻧﺠﺎﻡ ﻣﯽﺩﻫﺪ، اﺑﻦ ﻣﺴﻌﻮﺩ ﺭﺿﯽ ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﮔﻔﺖ : ﺑﺮﻭ و ﻧﮕﺎﻩ ﮐﻦ. ﺁﻥ ﺯﻥ ﺭﻓﺖ ﻭ ﺧﺎﻧﻢ ﺍﺑﻦ ﻣﺴﻌﻮﺩ ﺭﺿﯽ ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﺭﺍ نگاه ﮐﺮﺩ ﻭ ﺁﻧﭽﻪ ﮐﻪ ﻣﯽﺧﻮﺍﺳﺖ ﻧﺪﯾﺪ). ﺳﭙﺲ ﺍﺑﻦ ﻣﺴﻌﻮﺩ ﺭﺿﯽ ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﺧﻄﺎﺏ ﺑﻪ ﺁﻥ ﺯﻥ ﮔﻔﺖ : ﺍﮔﺮ ﺧﺎﻧﻤﻢ ﺁﻧﮕﻮﻧﻪ ﻣﯽﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺗﻮ ﮔﻔﺘﯽ ﻣﻦ ﺑﺎ ﺍﻭ ﯾﮑﺠﺎ ﻧﻤﯽﺑﻮﺩﻡ (ﯾﻌﻨﯽ ﻃﻼﻗﺶ ﻣﯽﺩﺍﺩﻡ)

حکم مردهایی که هرگاه همسرشان دختری به دنیا آورد ناراحت و خشمگین میشوند چیست؟ بدون شک این شیوه برخورد از اعمال جاهلیت است، و از رفتار مردمان جاهلی که افرادی بی اخلاق و سفله بودند است، همان کسانی که در قرآن و حدیث مورد سرزنش و بدگوئی قرار گرفتهاند. و چقدر امروز ما با گذشته شبیه است! اگر به بیمارستانی در یکی از شهرهای مسلمین بروید و به چهره کسانی که صاحب دختر شدهاند بنگرید و به کلامشان دقت کنید و در احوالشان کنجکاوی کنید، خواهی دید که تشابه عجیب و تطابق غریبی بین بسیاری از این افراد با اهل جاهلیت وجود دارد، کسانی که الله متعال احوال آنها را اینگونه برایمان بیان میفرماید : «وَإِذَا بُشِّرَ أَحَدُهُمْ بِالأُنثَی ظَلَّ وَجْهُهُ مُسْوَدًّا وَهُوَ کَظِیمٌ یَتَوَارَی مِنَ الْقَوْمِ مِن سُوءِ مَا بُشِّرَ بِهِ أَیُمْسِکُهُ عَلَی هُونٍ أَمْ یَدُسُّهُ فِی التُّرَابِ أَلاَ سَاءَ مَا یَحْکُمُونَ» (نحل ۵۸/۵۹) «هرگاه به یکی از آنها بشارت دهند دختر نصیب تو شده، صورتش (از فرب ناراحتی) سیاه می شود؛ و به شدّت خشمگین می گردد؛ بخاطر بشارت بدی که به او داده شده، از قوم و قبیله خود متواری می گردد؛ (و نمی داند) آیا او را با قبول ننگ نگهدارد، یا در خاک پنهانش کند؟! چه بد حکم می کنند». و از جمله مظاهر خشم و ناراحتی بخاطر تولد دختر اینست که در بعضی بیمارستانها از طریق اشعه صوتی (سونوگرافی) رحم زن را بررسی میکنند تا ببینند جنین پسر است یا دختر؟ اگر پسر بود با گشاده روئی مژده میدهند، و اگر دختر بود با ناراحتی خلاصهگوئی میکنند! این امر بسیار خطیر است، و چندین محذور شرعی از آن مترتب میشود : این (شیوه برخورد به معنای) اعتراض بر تقدیر الله عزوجل است. این عمل رد هدیه الله متعال بجای شکر و سپاس اوست، و همین برای خشم (الهی) و قرار گرفتن در معرض مجازات (او تعالی) کافیست. این عمل به معنای اهانت به زن و کاستن از ارزش و جایگاه اوست، و چیزی را بر دوش او گذاشته که در توانایی او نیست. همچنین دلیل بر سفاهت و جهالت، و حماقت و کمی عقل است. و نشانه تشابه به اخلاق و عادت مردمان دوران جاهلیت است. بنابراین برای یک مسلمان شایسته و سزاوار است از این روش برخورد اجتناب ورزد، و نفس خود را از این مهلکهها نجات دهد، چرا که تسلیم شدن در برابر تقدیر الهی واجب است، و راضی شدن به قدر الهی از صفات مؤمنان است. وانگهی؛ فضیلت دختران چیز پنهانی نیست؛ همانها مادران و خواهران و همسران هستند، و آنها نصف جامعه را تشکیل میدهند و نصف دیگر نیز از آنها زاده میشوند، گویا کل مجتمع هستند. نگاه کنید به : «تحفة المولود فی أحکام المولود» ابن القیم (ص 16). از جمله چیزهایی که دلالت بر فضیلت دختران میکند؛ اینست که الله عزوجل دختر را هبه ای (برای والدین) نامبرده و آنان را در این آیه بر پسر مقدم گردانده است : «یَهَبُ لِمَنْ یَشَاء إِنَاثًا وَیَهَبُ لِمَن یَشَاء الذُّکُورَ» (شوری 49). یعنی : «خداوند به هر کس اراده کند دختر می بخشد و به هرکس بخواهد پسر». و همچنین رسول خدا ﷺ در حدیثی فضیلت آنان را بیان نموده و احسان و نیکوکاری را در حق آنان تشویق میکند، چنانکه میفرماید : « مَنِ ابْتُلِیَ مِنْ هَذِهِ البَنَاتِ بِشَیْءٍ فَأَحْسَنَ إِلَیْهِنَّ کُنَّ لَهُ سِتْراً من النَّارِ» بخاری(1418) و مسلم(2629). یعنی : «هرکس که خداوند وی را به وسیله چند دختر، مورد آزمایش قرار دهد (صاحب دختر شود و آنها را درست تربیت کند) و با ایشان به نیکویی رفتار کند، برایش سپری در برابر آتش دوزخ، خواهند شد». ✏برگرفته از کتاب : « الإیمان بالقضاء بالقدر» محمد بن إبراهیم الحمد صفحه۱۶۰

سخن هم امانت است ، خیانت در امانت نکنیم. « ﺍﻣﺎﻧﺖ ﺩﺍﺭی ﺩﺭ ﺣﻔﻆ ﺍﺳﺮﺍﺭ » ﻓﺮﺩ ﻣﺴﻠﻤﺎﻥ ﺑﺎﻳﺪ سر ﻭ ﺭﺍﺯ ﺑﺮﺍﺩﺭﺵ ﺭﺍ ﺣﻔﻆ ﻧﻤﻮﺩﻩ ﻭ ﺑﻪ ﺍﻭ ﺧﻴﺎﻧﺖ ﻧﮑﺮﺩﻩ، ﺍﺳﺮﺍﺭﺵ ﺭﺍ ﻓﺎﺵ ﻧﻨﻤﺎید. حضرت محمد مصطفی ﷺ ﻓﺮﻣﻮﺩﻧﺪ: « ﺇِﺫَﺍ ﺣَﺪَّﺙَ ﺍﻟﺮَّﺟُﻞُ ﺑِﺎﻟْﺤَﺪِﻳﺚِ ﺛُﻢَّ ﺍﻟْﺘَﻔَﺖَ ﻓَﻬِﻰَ ﺃَﻣَﺎﻧَﺔٌ » « وقتی ﻓﺮﺩ سخنی ﺑﻴﺎﻥ ﻧﻤﻮﺩﻩ ﻭ ﺭﻭی ﺑﺮﮔﺮﺩﺍﻧﺪ، دﻳﮕﺮ ﺁﻥ ﺳﺨﻦ ﺍﻣﺎﻧﺖ اﺳﺖ ». (اﺑﻮﺩﺍﻭﺩ ﻭ ﺗﺮﻣﺬی) ♨مدیریت گروههای اسلامی : دخـتـرک چـوپــان♨

ابوهریره که بود؟ ابوهریره یمنی رضی الله عنه از اصحاب محمد بن عبدالله ﷺ پیامبر اسلام بود. نام کامل وی: عبدالرحمن به صخر الدوسی بن ثعلبه بن سلیم بن فهم، رضی الله عنه بوده و نسب او به قبیلهٔ (الأزو اعظم) یکی از مشهورترین قبائل یمن میرسد. ام وی در دوران پیش از اسلام عبد شمس بود که حضرت پیامبر ﷺ آن را به عبدالرحمن تغییر داد. او پس از فتح خیبر به یثرب آمده و در آنجا اسلام آورد. حضرت عمر رضی الله عنه خلیفه دوم اسلام او را والی بحرین قرار داد. ابوهریره رضی الله عنه از راویان حدیث است. در صحیح بخاری و صحیح مسلم، احادیثی که او از رسول اکرم ﷺ ، پیامبر اسلام نقل کرده است ذکر گشتهاند. در سال ۵۸ هجری حضرت ابوهریره رضی الله عنه، بر جنازهٔ أم المومنین عایشه رضی الله عنهما نماز گزارد. وی در سال ۵۹ قمری، در سن هفتاد و هشت سالگی درگذشت.

منظور از نوافل چيست؟ (اگر نماز است چه موقع بايد اقامه شود و چند رکعت است؟) به نمازهای سنت که جدای از نمازهای فرض تشريع شدهاند نوافل گويند. نمازهای سنتِ پس از نمازهای فرض نوزده رکعت میباشند : ( 2 رکعت پيش از نماز صبح ) ( 4 رکعت پيش از نماز ظهر ) ( 2 رکعت بعد از آن ) ( 4 رکعت پيش از عصر ) ( 2 رکعت بعد از نماز مغرب 2 رکعت پيش از مغرب ) ( 3 رکعت بعد از نماز عشاء که يکي به صورت وتر خوانده میشود). از اين ۱۹ رکعت ۱۰ رکعت رواتب مؤکدی هستند که پيامبر ﷺ بدين قرار بر ادای آنها تاکيد و مواظبت نموده است: ( دو رکعت پيش از نماز صبح ) ، ( دو رکعت پيش از نماز ظهر ) ، ( دو رکعت بعد از آن ) ، ( دو رکعت بعد از نماز مغرب ) ، (دو رکعت بعد از نماز عشاء)،،،، دليل اين رواتب مؤکده حديث ابن عمر رضی الله عنه است که گفت: «صَلَّيتُ مَعَ النَّبِيِّ ﷺ رَکْعَتَينِ قَبْلِ الظُّهرِ وَرَکْعَتَينِ بَعْدَها وَرَکْعَتيَنِ بَعْدَ المَغْرِبِ وَرَکعَتَينِ بَعدَ العِشاء وَ حَدَّثَتْني حَفْصةُ بِنْتَ عُمَرَ أَنَّ النَّبِيِّ ﷺ کانَ يُصَلِّي رَکْعَتَينِ خَفِيْفَتَينِ بَعدَ ما يَطْلُعُ الفَجْرُ». (رواه الشيخان). «همراه پيامبر ﷺ دو رکعت پيش از نماز ظهر و دو رکعت بعد از آن و دو رکعت بعد از نماز مغرب و دو رکعت بعد از نماز عشاء خواندهام، و حفصه دختر عمر (خواهرم) برايم گفت که: پيامبر ﷺ هميشه بعد از سپيده دم صبح و طلوع فجر دو رکعت کوتاه میخواند». کسي که چهار رکعت پيش از نماز ظهر را ذکر کرده است دليلش روايت بخاری از عايشه رضی الله عنها است که گفت: «کانَ لَا يَدَعُ أَربَعَاً قَبْلَ الظُّهرِ» «پيامبر ﷺ چهار رکعت نماز سنت پيش از نماز ظهر را ترک نمیکرد». کسی که چهار رکعت سنت پيش از نماز عصر را ذکر کرده است دليلش روايت ترمذي از علی بن ابی طالب رضی الله عنه بوده است: «کانَ يُصَلِّي قَبْلَ العَصْرِ أَرْبَعَ رَکَعاتٍ يَفْصِلُ بَينَهُنَّ» «پيامبر ﷺ پيش از نماز عصر چهار رکعت میخواند که بين آنها فاصله میانداخت». و در روايتی آمده است: «خدا رحم کند کسی را که پيش از نماز عصر چهار رکعت بخواند، (و ترمذی آن را حسن و ابن حبان آن را صحيح دانسته است). دو رکعت بعد از عشاء را ابن عمر رضی الله عنه روايت کرده است. دو رکعت پيش از مغرب به دليل روايت بخاری است: «صَلُّوا قَبْلَ صَلاةِ المغْرِبِ، صَلُّوا قَبْلَ صَلاةِ المغرِبِ، قالَ فِي الثاّلِثَةِ لِمَنْ شَاءَ» «پيش از نماز مغرب بخوانيد، پيش از نماز مغرب نماز بخوانيد و مرتبه سوم گفت: هرکس مي خواهد پيش از نماز مغرب نماز بخواند». نمازهای سنت مؤکده غير از رواتب سه تا هستند: (نماز سنت شب) (نماز سنت ضحی یعنی چاشتگاه) (نماز سنت تراويح). اما نماز شب را همه پيشوايان فقه بر مستحب بودن آن اجماع دارند.

برخی از مردان در جوامع عربی و اسلامی با برداشتی نادرست از حديث پيامبر گرامی اسلام که فرمود: «النِّسَاءُ نَاقِصَاتُ عَقْلٍ وَدِيْنٍ»؛ «زنان در عقل و دين ناقصاند»، با زنان رفتار میکنند و با زنان مثل يکی از اسباب منزل يا يک وسيله تجمّلاتی يا به عنوان پرستيژ اجتماعی رفتار میکنند، در چنين جوامعی زن حقّ حرف زدن ندارد مگر اينکه اجازه بگيرد. حقّ دخالت در هيچکاری را ندارد مگر اينکه به او دستور داده شود. در خوابيدن، در خوردن و انجام هيچکاری از خود ارادهای ندارد. در چنين جوامعی زن برای اين آفريده شده است که غذا بپزد و خانه را مرتّب کند و لباسها را بشويد و ظرفها و اتاقها را تميز کند و از بچهها مراقبت نمايد. اگر بر سر کاری يا چيزی با مرد بحث کند مرد با عصبانيت او را طرد میکند يا مورد اهانت قرار میدهد و يا با تندی و خشونت با او سخن میگويد. و هرگاه زن از سر خيرخواهی حرفی بزند گوش شنوايی نمیيابد حتّی در برخی از ضربالمثلهای عاميانه چنين آمده است: «مشورت با زنان تعطيل کردن سنّت است». اينگونه رفتار نادرست با زن، متأسفانه هنوز در برخی جوامع عربی و اسلامی رايج است، با اينکه اسلام از چهارده قرن پيش کرامت و انسانيت زن را پاس داشته و به او شخصيت داده است و برای او جايگاه ويژهای قائل شده است. زنان همتای مرداناند و زن در پاداش و مجازات با مرد برابر است، تنها تفاوت زن با مرد در ويژگيهای خاص زنانگی و مسئوليتهايی است که اسلام از زنان خواسته است که اين مطابق سنّت خداوند در آفرينش است و زمانی که بشريت پيش رفت و ويژگیهای خاص زنانگی را ناديده گرفت و زن را در جايگاه مرد و مرد را در جايگاه زن قرار داد اين همه بدبختی و عذاب و ناراحتی روحی و عصبی به وجود آمد. زن هم مادر است و هم خواهر و هم همسر و هم دوست و هم دختر، بنابراين زن سازندهی مردها و مربّی ملّتهاست و مسئوليت بزرگ پيشرفت جامعه و ملّت بر دوش آنهاست. اگرچه زن نيمی از جامعه را تشکيل میدهد امّا مسئوليت نيم ديگر جامعه نيز با اوست، زن مسئول پرورش حاکمان و اميران و مسئولين حکومتهاست. در پشت هر مسئول موفّق و خداترس يک زن وجود دارد، زن برای تربيت و ساختن صحيح مرد آنگونه که برای دين و ملّتش سودمند باشد، شبها را بيدار مانده است. کسانیکه با آن برداشت نادرست از حديث پيامبر گرامی اسلام، با زنان برخورد میکنند فهم درستی از سيرت پيامبر ندارند و به تعاليم مکتب قرآن و سنّت پايبند نيستند، همان مکتبی که از زنان مسلمان قهرمانان بلندمرتبهای ساخت که تاريخ با افتخار تمام از آنها ياد میکند و روش زندگی آنان را با كلمات نورانی ثبت و ضبط نمود تا راه زندگی را براي نسلهای بعدی روشن نمايد. منظور از نقصان عقل در زنان اين است که شهادت زن در پيشگاه قاضی معادل نصف شهادت مردان است و مراد از نقصان دين اين است که آنان هنگام حيض و نفاس از خواندن نماز منع میشوند بیآنکه مکلّف به اعادهی آن نمازها باشند و اين مصداق نقصان در دين است و اراده و حکمت خداوند به چنين حکمي تعلّق گرفته و اختصاص به زنان با توجّه به طبيعت ويژهی آنها دارد. کسانيکه نقصان در عقل و دين در زنان را به معنای سبک بودن عقل يا ناقص بودن آفرينش يا ناقص بودن قوت درک و فهم در آنان تفسير میکنند فهم و درک صحيحی از تعاليم اسلام ندارند. تاريخ اسلام در صفحات جاودانه خود زنان قهرمانی را به تصوير کشيده که همگی از آبشخور اسلام سيراب گشتهاند و به چنان اوجی رسيدهاند که هيچ زنی در طول تاريخ نرسيده است. جامعهی اسلامی به گذشتهی سرشار از مجد و عظمت خود نخواهد رسيد مگر آنکه زنان از توجّه و احترام کافی برخوردار باشند و فرصت ايفای نقش و انجام مسئوليتهای بزرگ در تربيت جامعه و فرزندان آگاه و لبريز از عشق به خدا و فداکاری و خدمت در همه زمينههای اقتصادی و اجتماعی را داشته باشند. زن مسلمان اساس پيشرفت جامعهی اسلامی است و هرگاه قصد پيشرفت و ترقّی در سايه اطاعت از خدا داريم لازم است به تربيت و ساختن زنان توجّه و عنايت کافی مبذول گردد. البتّه راه دستيابی زنان به حقوق کامل خود صاف و هموار نيست زيرا آداب و رسوم دست و پای بسياری را بسته است و گوهرهای درخشان دين را پوشانده است، امّا چنانکه گفتند بارش باران با يک قطره آغاز میشود و راه هزار مايلی با نخستين گام آغاز میشود … و اين گام نخست بايد پرورش اين مفاهيم در دل فرزندان و تلاش برای گسترش و عمل به آنها باشد تا در سايه مفاهيم درست اسلامی از زندگی سعادتمندی برخوردار باشيم. آيا وقت آن نرسيده که زن مسلمان نقش خود را در جامعه بر طبق تعاليم دين بزرگ اسلام ايفا نمايد؟

چرا زیـنب از ابـوالـعـاص جدا شد؟ چون اسلام ازدواج مسلمان با مشرک را ممنوع کرد. زینب رضی الله عنها مسنترین دختر پیامبر ﷺ چون مادرش خدیجه رضی الله عنها و خواهران خویش رقیه، ام کلثوم و فاطمه رضی الله عنها جزء اولین زنانی بود که به دین مبین اسلام مشرف گردید. قبل از اینکه پیامبر ﷺ مبعوث گردد، زینب رضی الله عنها با پسرخاله خود ابوالعاص بن ربیع ازدواج کرده بود. با بعثت پیامبر ﷺ زینب رضی الله عنها اسلام آورد ولی همسرش ابوالعاص همچنان بر شرک خویش باقی ماند. او با اینکه مشرک بود همسر خوبی برای زینب رضی الله عنها بود و هیچگاه از زینب رضی الله عنها نخواست که از اسلام دست بردارد. رسول خدا ﷺ نیز از او به عنوان یک داماد راضی بود، اما چون اسلام را نپذیرفته بود ایده آل پیغمبر نبود، علاوه بر این اسلام ازدواج مسلمان با مشرک را ممنوع کرد و طبق این حکم زینب رضی الله عنها از ابوالعاص جدا میشد. در جنگ بدر که مسلمانان بر مشرکین ظفر یافتند ، ابوالعاص در سپاه مشرکین و در زمرهی شرکت کنندگان جنگ بود که توسط مسلمانان به اسارت گرفته شد. وقتی خبر اسارت ابوالعاص به زینب رضی الله عنها رسید گردنبندی که مادرش خدیجه رضی الله عنها به عنوان هدیه عروسی به او داده بود نزد مسلمانان فرستاد تا به عنوان فدیه از او بپذیرند و در قبال آن ابوالعاص را آزاد نمایند. به محض اینکه رسول خدا ﷺ گردنبند را دید دلش برای دخترش سوخت و گردنبند را به او باز گرداند، ابوالعاص را نیز بدون فدیه آزاد کرد چون مشرک است زینب رضی الله عنها بر او حلال نیست و باید او را ترک گوید و به مدینه بفرستد. ابوالعاص نیز موافقت کرد و قول داد به محض رسیدن به مکه زینب رضی الله عنها را نزد پیامبر ﷺ بفرستد. زید بن حارثه رضی الله عنهم پسر خوانده رسول خدا در آستانهی مکه منتظر بود که زینب رضی الله عنها را تا مدینه همراهی کند، زینب رضی الله عنها سعی کرد ابوالعاص را قانع کند تا به اسلام بپیوندد ولی ابوالعاص نپذیرفت و بر همان شرک خویش باقی ماند. زینب رضی الله عنها جنینی چهار ماهه را در شکم میپرورانید که عزم هجرت به مدینه کرد، همسرش ابوالعاص بار و بنه سفر او را بر بست و او را بر شتری سوار نمود، سپس از برادرش کنانه بن ربیع خواست تا او را تا دروازه مکه که زید بن حارثه رضی الله عنهم در آنجا منتظر بود همراهی نماید. در همان حین که کنانه زینب رضی الله عنها را به بیرون از شهر انتقال میداد، گروهی از قبیله قریش او را دیدند و با شکستی که در بدر از مسلمین خورده بودند و آسیبهایی که از طرف مسلمین بر آنها وارده شده بود بر آنها ناگوار آمد که دختر فرماندهی مسلمانان «محمد مصطفی ﷺ» به این راحتی به پدرش ملحق شود. آنها این را مبارزهای با عقیدهی خود تلقی کردند و به عکس العمل پرداختند. یکی از جنایتکاران به نام «هباربن اسود» به شتر زینب رضی الله عنها هجوم برد و با نیزه خود شتر زینب رضی الله عنها را مورد آزار و اذیت قرار داد تا اینکه شتر بیتابی کرد و زینب رضی الله عنها را بر زمین افکند. زینب رضی الله عنها بر سنگی بزرگ فرود آمد که بر اثر آن بدن مبارکش خون آلود شد و سقط جنین کرد وقتی که کنانه مظلومیت زن برادرش را دید کمان خویش را برداشته فریاد برآورد! به خدای سوگند هر یک از شما به ما نزدیک شود تیر بارانش خواهم کرد!! وقتی مشرکان دیدند کنانه کاملا جدی صحبت میکند و حتما تیراندازی خواهد کرد ، عقب نشینی کردند، در همین حین بود که اتفاقا ابوسفیان بن حرب رئیس مکه و فرماندهی جنگی کفار از راه رسید و دید کنانه با تیر و کمان مکیان را تهدید میکند، ابوسفیان خطاب به کنانه گفت : ای کنانه! تیر و کمانت را کنار بگذار و اجازه بده در مورد آنچه پیش آمده صحبت کنیم. کنانه تیر و کمان را گذاشت و ابوسفیان بدو گفت : تو کار درستی نکردهای که دختر محمد ﷺ را در ملا عام از مدینه خارج کردهای ! تو خود میدانی مسلمانان ما را به چه مصیبتی انداختهاند و خود خبرداری که از دست این محمد ﷺ چه بر سر ما آمده است! اینکه تو خواستی زینب رضی الله عنها را آشکارا از مکه بیرون ببری ، مردم آن را برای خود نوعی خواری و ذلت بر میگمارند و تصور میکنند مهاجرت آشکار زینب رضی الله عنها به مدینه به خاطر ضعف و خواری آنهاست. سوگند یاد میکنم که ما هیچ احتیاجی نداریم که زینب رضی الله عنها را از رفتن به مدینه مانع شویم، اما اکنون تو زینب رضی الله عنها را برگردان تا سر و صداها فروکش کند و مردم خیال کنند که ما نگذاشتهایم زینب رضی الله عنها به راحتی به مدینه برود. وقتی جو آرام شد، مخفیانه و بدون اینکه کسی تو را ببیند زینب رضی الله عنها را به پدرش ملحق کن ! کنانه متوجه شد که در اثر خونریزی زیاد دچار ضعف شده است و به مصلحت دید که او را به خانه برگرداند تا در آنجا زنان آل ربیع به تیمار داری او بپردازد. مردم مکه از بلایی که عده از جنایتکاران بر سر زینب رضی الله عنها آورده بودند باخبر و متاثر شدند مخصوصا زنهای مکه ، این افراد را سرزنش میکردند و میگفتند : در جنگ با جنگ آوران که افرادی ترسو و بیروح هستید و شکست میخورید ! آن وقت بر یک زن مظلوم چنین ستمهایی روا میدارید و قلدری میکنید؟! هند دختر عقبه نیز آنها را سرزنش کرد و در قالب شعر خطاب به آنها گفت: «افی السلم اعیار جفاءً و غلظهً، و فی الحرب اشباه النساء العوارک!!» «شما چطور مردانی هستید که در هنگام صلح همچون شاهان ستمکار و تندخو قلدری میکنید ولی در جنگ همچون زنان حائض ترسو و گوشه گیرید[۱]!!» زینب رضی الله عنها چند صباحی بیش در خانهی شوهرش درنگ نکرد و هنوز زخمهایش التیام نیافته بود که به همراهی زید بن حارثه رضی الله عنهم عازم هجرت به مدینه شد. از این حادثه نیز دیر زمانی نگذشت که زینب رضی الله عنها در اثر جنایتی که کفار مکه بر او روا داشتند جان به جان آفرین تسلیم کرد و بنابرقول بعضی محدثین به مقام رفیع شهادت نایل آمد. ☑[۱] -یهود زن حائض را به طور کلی نجس میدانستند و حتی از غذا خوردن با زنان حائض اجتناب میکردند، تشبیهی که در بیت به کار رفته احتمالا برگرفته از همین اندیشه میباشد زیرا زن در این ایام گوشهگیری اتخاذ میکرد و … ولی اسلام چنین اندیشهی غلطی را ابطال کرد و هر چند محدودیتهایی از قبیل عدم پرداختن به نماز ، قرائت قرآن و … را برای زن قایل شد ولی هیچگاه حکم نکرد که زن حائض به طور کلی نجس است و نباید با او غذا خورد و...

نمازهای رواتب (سنتهای قبلیه و بعدیه نمازهای فرض) نمازهای رواتب همان سنتهای قبلیه و بعدیه نمازهای فرض است که حکمت این نمازها کمک به کمی و کاستیهایی است که در نمازهای فرض ممکن است از انسان سربزند. ﻧﻤﺎﺯﻫﺎﯼ ﺳﻨﺖ ﺩﺍﺭﺍﯼ ﺍﺟﺮ ﻭ ﭘﺎﺩﺍﺵ ﺑﺰﺭﮔﯽ ﻫﺴﺘﻨﺪ، ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ ﷺ ﻓﺮﻣﻮﺩﻧﺪ: «ﺇﻥ ﺃﻭﻝ ﻣﺎ ﯾﺤﺎﺳﺐ ﺑﻪ ﺍﻟﻌﺒﺪ ﯾﻮﻡ ﺍﻟﻘﯿﺎﻣﻪ ﻣﻦ ﻋﻤﻠﻪ ﺻﻼﺗﻪ، ﻓﺈﻥ ﺻﻠﺤﺖ ﻓﻘﺪ ﺃﻓﻠﺢ ﻭ ﺃﻧﺠﺢ، ﻭ ﺇﻥ ﻓﺴﺪﺕ ﻓﻘﺪ ﺧﺎﺏ ﻭ ﺧﺴﺮ، ﻓﺈﻥ ﺍﻧﺘﻘﺺ ﻣﻦ ﻓﺮﯾﻀﻪ ﺷﯿﺌﺎ ﻗﺎﻝ ﺍﻟﺮﺏ ﺗﺒﺎﺭﮎ ﻭ ﺗﻌﺎﻟﯽ : ﺃﻧﻈﺮﻭﺍ ﻫﻞ ﻟﻌﺒﺪﯼ ﻣﻦ ﺗﻄﻮﻉ، ﻓﯿﮑﻤﻞ ﺑﻬﺎ ﻣﺎ ﺍﻧﺘﻘﺺ ﻣﻦ ﺍﻟﻔﺮﯾﻀﻪ ﺛﻢ ﯾﮑﻮﻥ ﺳﺎﺋﺮ ﻋﻤﻠﻪ ﻋﻠﯽ ﺫﻟﮏ» (ﺻﺤﯿﺢ ﻧﺴﺎﺋﯽ ۴۵۱ ﻭ ۴۵۲) «ﺍﻭﻟﯿﻦ ﭼﯿﺰﯼ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺭﻭﺯ ﻗﯿﺎﻣﺖ ﺍﻧﺴﺎﻥ ﺍﺯ ﺁﻥ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻣﯽﺷﻮﺩ، ﻧﻤﺎﺯ ﺍﺳﺖ، ﺍﮔﺮ ﻧﻤﺎﺯﺵ ﺻﺤﯿﺢ ﺑﺎﺷﺪ، ﺭﺳﺘﮕﺎﺭ ﺷﺪﻩ ﻭ ﻧﺠﺎﺕ ﻣﯽﯾﺎﺑﺪ ﻭ ﺍﮔﺮ ﺧﺮﺍﺏ ﻭ ﻧﺎﻗﺺ ﺑﺎﺷﺪ، ﺯﯾﺎﻧﮑﺎﺭ ﻭ ﺧﺴﺎﺭﺗﻤﻨﺪ ﻣﯽﺷﻮﺩ، ﻭ ﺍﮔﺮ ﺩﺭ ﻓﺮﺍﺋﺾ ﻧﻘﺼﯽ ﺑﺎﺷﺪ ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ ﺗﺒﺎﺭﮎ ﻭ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﺪ : ﺑﺒﯿﻨﯿﺪ ﺁﯾﺎ ﺑﻨﺪﻩﺍﻡ ﻧﻤﺎﺯ ﺳﻨﺖ ﺩﺍﺭﺩ ﺗﺎ ﺑﺎ ﺁﻥ ﮐﺎﺳﺘﯽﻫﺎﯼ ﻧﻤﺎﺯﻫﺎﯼ ﻓﺮﺿﺶ ﮐﺎﻣﻞ ﺷﻮﺩ؛ ﺳﭙﺲ ﺳﺎﯾﺮ ﺍﻋﻤﺎﻟﺶ ﻧﯿﺰ ﺑﻪ ﻫﻤﯿﻦ ﺗﺮﺗﯿﺐ ﻣﻮﺭﺩ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻗﺮﺍﺭ ﻣﯽﮔﯿﺮﺩ». و ﮐﺴﯽ ﮐﻪ ﺩﺭ ﻫﺮ ﺭﻭﺯ ۱۲ ﺭﮐﻌﺖ ﻧﻤﺎﺯ ﺳﻨﺖ ﺑﺨﻮﺍﻧﺪ ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ ﻣﺘﻌﺎﻝ ﺑﻪ ﺍﺯﺍﯼ ﺁﻥ ﯾﮏ ﺧﺎﻧﻪ ﺩﺭ ﺑﻬﺸﺖ ﺑﺮﺍﯾﺶ میسازﺩ، ﺍﺯ ﺍﻡ ﺣﺒﯿﺒﻪ ﻫﻤﺴﺮ ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ ﷺ ﻭﺍﺭﺩ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﮔﻔﺖ: «ﺳﻤﻌﺖ ﺭﺳﻮﻝ ﺍﻟﻠﻪ ﷺ ﯾﻘﻮﻝ: ﻣﺎ ﻣﻦ ﻋﺒﺪ ﻣﺴﻠﻢ ﯾﺼﻠﯽ ﻟﻠﻪ ﮐﻞ ﯾﻮﻡ ﺍﺛﻨﺘﯽ ﻋﺸﺮﻩ ﺭﮐﻌﻪ ﺗﻄﻮﻋﺎ ﻏﯿﺮ ﻓﺮﯾﻀﻪ ﺇﻻ ﺑﻨﯽ ﺍﻟﻠﻪ ﻟﻪ ﺑﯿﺘﺎ ﻓﯽ ﺍﻟﺠﻨﻪ» (ﺻﺤﯿﺢ ﻣﺴﻠﻢ) «ﺍﺯ ﺑﯿﺎﻣﺒﺮ ﷺ ﺷﻨﯿﺪﻡ ﮐﻪ میگفت: ﻫﯿﭻ ﺑﻨﺪﻩ ﻣﺴﻠﻤﺎﻧﯽ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﺮﺍﯼ ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ ﺩﺭ ﻫﺮ ﺭﻭﺯ ﺩﻭﺍﺯﺩﻩ ﺭﮐﻌﺖ ﻧﻤﺎﺯ ﺳﻨﺖ ﺑﻐﯿﺮ ﺍﺯ ﻓﺮﺽ ﺑﺨﻮﺍﻧﺪ ﻣﮕﺮ ﺍﯾﻨﮑﻪ ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ ﺑﺮﺍﯾﺶ ﺩﺭ ﺑﻬﺸﺖ ﯾﮏ ﺧﺎﻧﻪ میسازد» ﺳﻨﺘﻬﺎﯼ ﺭﻭﺍﺗب ﮐﻪ ﻗﺒﻞ ﻭ ﯾﺎ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﻧﻤﺎﺯ ﻓﺮﺽ ﺧﻮﺍﻧﺪﻩ ﻣﯿﺸﻮﻧﺪ، ﻭ ﺑﻪ ﺩﻭ ﺩﺳﺘﻪ ﺗﻘﺴﯿﻢ ﻣﯿﺸﻮﻧﺪ: «ﺳﻨﺘﻬﺎﯼ ﻣﺆﮐﺪﻩ ﻭ ﻏﯿﺮ ﻣﺆﮐﺪﻩ» ﺳﻨﺘﻬﺎﯼ ﺭﻭﺍﺗﺐ ﻣﺆﮐﺪﻩ ۱۲ ﺭﮐﻌﺖ ﻣﯿﺒﺎﺷﻨﺪ ﻭ ﻋﺒﺎﺭﺗﻨﺪ ﺍﺯ: ﺩﻭ ﺭﮐﻌﺖ ﻗﺒﻞ ﺍﺯ ﻧﻤﺎﺯ ﺻﺒﺢ (ﮐﻪ ﻗﺒﻠﯿﻪ ﺻﺒﺢ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﯽﺷﻮﺩ) ﭼﻬﺎﺭ ﺭﮐﻌﺖ ﻗﺒﻞ ﺍﺯ ﻧﻤﺎﺯ ﻇﻬﺮ (ﮐﻪ ﻗﺒﻠﯿﻪ ﻇﻬﺮ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﯽﺷﻮﺩ)دو ﺭﮐﻌﺖ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﻧﻤﺎﺯ ﻇﻬﺮ (ﮐﻪ ﺑﻌﺪﯾﻪ ﻇﻬﺮ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﯽﺷﻮﺩ) ﺩﻭ ﺭﮐﻌﺖ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﻧﻤﺎﺯ ﻣﻐﺮﺏ (ﮐﻪ ﺑﻌﺪﯾﻪ ﻣﻐﺮﺏ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﯽﺷﻮﺩ) و دو رکعت بعد از نماز فرض عشا ←که بهتر است 4 رکعت قبلیه ظهر را دو رکعت دو رکعت خواند، ﺑﺪﻟﯿﻞ ﺭﻭﺍﯾﺖ ﺍﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﺭﺿﯽ ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﮐﻪ ﮔﻔﺖ: «ﺣﻔﻈﺖ ﻋﻦ ﺍﻟﻨﺒﯽ ﷺ ﻋﺸﺮ ﺭﮐﻌﺎﺕ: ﺭﮐﻌﺘﯿﻦ ﻗﺒﻞ ﺍﻟﻈﻬﺮ ﻭ ﺭﮐﻌﺘﯿﻦ ﺑﻌﺪﻫﺎ، ﻭ ﺭﮐﻌﺘﯿﻦ ﺑﻌﺪﺍﻟﻤﻐﺮﺏ، ﻭ ﺭﮐﻌﺘﯿﻦ ﺑﻌﺪ ﺍﻟﻌﺸﺎﺀ، ﻭ ﺭﮐﻌﺘﯿﻦ ﻗﺒﻞ ﺻﻼﻩ ﺍﻟﺼﺒﺢ، ﻭ ﮐﺎﻧﺖ ﺳﺎﻋﻪ ﻻﯾﺪﺧﻞ ﻋﻠﯽ ﺍﻟﻨﺒﯽ ﺻﻠﯽ ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﻭ ﺳﻠﻢ ﻓﯿﻬﺎ، ﻓﺤﺪﺛﺘﻨﯽ ﺣﻔﺼﻪ ﺃﻧﻪ ﮐﺎﻥ ﺇﺫﺍ ﺃﺫﻥ ﺍﻟﻤﺆﺫﻥ ﻭ ﻃﻠﻊ ﺍﻟﻔﺠﺮ ﺻﻠﯽ ﺭﮐﻌﺘﯿﻦ» (ﺻﺤﯿﺢ ﺑﺨﺎﺭﯼ) «ﺍﺯ ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ ﷺ ﺩﻩ ﺭﮐﻌﺖ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ ﺳﭙﺮﺩﻡ، ﺩﻭ ﺭﮐﻌﺖ ﻗﺒﻞ ﺍﺯ ﻇﻬﺮ، ﺩﻭ ﺭﮐﻌﺖ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺁﻥ، ﺩﻭ ﺭﮐﻌﺖ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﻣﻐﺮﺏ، ﺩﻭ ﺭﮐﻌﺖ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﻋﺸﺎﺀ، ﺩﻭ ﺭﮐﻌﺖ ﻗﺒﻞ ﺍﺯ ﻧﻤﺎﺯ ﺻﺒﺢ، ﻭ ﺁﻥ ﻭﻗﺘﯽ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﮐﺴﯽ ﺑﺮ ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ ﷺ ﻭﺍﺭﺩ ﻧﻤﯽﺷﺪ، ﺣﻔﺼﻪ ﺑﻪ ﻣﻦ ﺧﺒﺮ ﺩﺍﺩ ﮐﻪ ﻭﻗﺘﯽ ﻣﺆﺫﻥ ﺍﺫﺍﻥ ﻣﯽﮔﻔﺖ ﻭ ﻓﺠﺮ ﻃﻠﻮﻉ ﻣﯽﮐﺮﺩ، ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ ﺻﻠﯽ ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﻭ ﺳﻠﻢ ﺩﻭ ﺭﮐﻌﺖ ﻧﻤﺎﺯ ﻣﯽﺧﻮﺍﻧﺪ». ﺍﺯ ﻋﺎﯾﺸﻪ ﺭﺿﯽ ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﺭﻭﺍﯾﺖ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ: «ﺃﻥ ﺍﻟﻨﺒﯽ ﺻﻠﯽ ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﻭ ﺳﻠﻢ ﮐﺎﻥ ﻻﯾﺪﻉ ﺃﺭﺑﻌﺎ ﻗﺒﻞ ﺍﻟﻈﻬﺮ، ﻭ ﺭﮐﻌﺘﯿﻦ ﻗﺒﻞ ﺍﻟﻐﺪﺍﻩ» (ﺻﺤﯿﺢ ﺑﺨﺎﺭﯼ) «ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ ﺻﻠﯽ ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﻭ ﺳﻠﻢ ﭼﻬﺎﺭ ﺭﮐﻌﺖ (ﺳﻨﺖ) ﻗﺒﻞ ﺍﺯ ﻇﻬﺮ ﻭ ﺩﻭ ﺭﮐﻌﺖ(ﺳﻨﺖ) ﻗﺒﻞ ﺍﺯ ﻧﻤﺎﺯ ﺻﺒﺢ ﺭﺍ ﺗﺮﮎ ﻧﻤﯽﮐﺮﺩ».

حکم رنگ مش برای موی سر زنان چیست؟ «مش، یا مش کردن، روشی در رنگ کردن مو است که معمولاً توسط بانوان استفاده میشود. در این سبک دستههایی از موی سر را جدا میکنند و با از بین بردن رنگ آنها (دکلره کردن) و گذاشتن یک رنگ روشن (مانند بلوند یا پلاتینی) فرم زیبایی را به رنگ موی فرد میدهند. به عمل رنگ کردن دستههای موی دکلره شده در مش اصطلاحاً رنساژ (و گاهی رنگساژ) گفته میشود. مش کردن موی سر با سه روش : کلاه، فویل و دیسکی انجام میشود. در روش کلاهی یک کلاه پلاستیکی با سوراخهای فراوان کوچک را روی سر قرار میدهند و با یک قلاب (مانند قلاب قلاب بافی) دستههای مو را از داخل سوراخهای کلاه بیرون میکشند. بدین وسیله برخی قسمتهای مو از بقیه موی سر جدا میشود. سپس موهای بیرون آمده از کلاه را دکلره کرده و عمل رنساژ را روی آن انجام میدهند». ضمنا بعد از انجام عملیات مش کردن رنگ اصلی مو قابل بازگشت نیست مگر آنکه مو دوباره رشد کند، لذا کسی که مش می کند رنگ مویش را از دست میدهد. و اما حکم مش کردن : بشرطیکه محذورات زیر در انجام آن وجود نداشته باشد، جایز است : 1- استفاده کردن از رنگ سیاه برای زنی که موی سفید دارد. 2- تقلید کردن و تشابه ساختن خود با آرایش زنان کافر یا فاجر. 3- ظاهر کردن مو نزد مردان نامحرم و بیگانه. 4- آسیب رسیدن به سر بر اثر استفاده از این مواد شیمیایی. هرگاه هیچیک از این موارد در مش کردن نهفته نباشد، جایز است، وگرنه زن مسلمان باید از آن پرهیز کند، و از آرایش مباح دیگری استفاده نماید.

وهابیها چه عقایدی دارند❓آيت الله العظمي سيد ابوالفضل ابن الرضا برقعی قمی: هرکس از بزرگان و علمای دین، بخواهد حقایقی از قرآن و اسلام و توحید بیان کند و مردم را از خرافات دور نماید، فورا به او تهمت وهابی میزنند. با خود گفتم مگر وهابیها چه عقایدی دارند❓ هرچه جستجو و تحقیق کردم از جماعت وهابیه کسی را در ایران نیافتم. تا اینکه برای زیارت بیت الله الحرام و سفر حج درمدینه منوره، کتابی را دیدم که روی آن نوشته شده بود: «العقیده الاسلامیه لشیخ الامام محمدابن عبدالوهاب» به خودم گفتم ، عقیده هرکس را باید از زبان و یا کتابش فهمید، نه از بدگویان و دشمانش و بنا به درخواست جمع کثیری از دوستان ، این کتاب را ترجمه کردم تا کسانیکه به عقاید وهابیت آشنا نیستند، آگاه شوند. ما این کتاب را مخالف قرآن و سنت رسول الله ﷺ نیافتیم، بلکه مطالب آن را کاملا مطابق قرآن و سنت پیامبر ﷺ دیدیم و فهمیدیم که ملایان دین فروش بودند که لولوی سرخرمن یا مترسکی بنام وهابیت ساختهاند. اگر کسی یکی از مطالب این کتاب سراسر توحیدی را باطل و یا برخلاف قرآن میداند، دلیل آن را ذکر کند ، نه آنکه به فحش و لعن موحدین و یکتاپرستان بپردازد.